تاریخ
سرشماری‌های قاجاری چه تصویری از مردم تهران ثبت کردند؟
سرشماری‌های تهران در دوره قاجار، شهر را به مجموعه‌ای از خانه‌ها، محله‌ها و گروه‌های جمعیتی تبدیل کردند که می‌شد درباره آن‌ها عدد نوشت.…
تاریخ
تاریخ
نخستین تمبرهای ایران چگونه به نامه‌ها راه یافتند؟
ورود تمبر به ایران بخشی از دگرگونی شیوه فرستادن نامه در دوره قاجار بود. نشانی کوچک روی پاکت، پرداخت هزینه را ثبت می‌کرد…
تاریخ
چرا ایران در مسیر تلگراف هند و اروپا قرار گرفت؟
در نیمه دوم سده سیزدهم هجری شمسی، ایران در مسیر انتقال پیام میان اروپا و هند قرار گرفت. برای حکومت هند بریتانیا، این…
تاریخ
روزنامه قانون چگونه به صدای مخالفت با حکومت قاجار تبدیل شد؟
روزنامه قانون، چاپ لندن، عرصه‌ای برای نقد حکومت و بیان اندیشه اصلاح بود. برای شناخت جایگاه آن باید ماجرای برکناری ملکم‌خان، هدف‌های نشریه،…
تاریخ
چرا بازشدن کارون به روی کشتی‌های خارجی جنجالی شد؟
در پاییز ۱۲۶۷، گشایش بخشی از کارون به روی کشتی‌های تجاری خارجی به رویدادی دیپلماتیک تبدیل شد. بخش‌نامه ایران، مذاکرات مجلس اعیان و…
تاریخ
ارمنیان جلفا چگونه نخستین کتاب چاپی ایران را منتشر کردند؟
در سال ۱۰۱۷ خورشیدی، در جلفای اصفهان کتابی به زبان ارمنی از چاپ بیرون آمد که در تاریخ نشر ایران جایگاهی ویژه پیدا…
تاریخ
چرا ماشین دودی تهران و ری به یک شبکه راه‌آهن تبدیل نشد؟
ماشین دودی تهران و ری در تاریخ حمل‌ونقل ایران جای شناخته‌شده‌ای دارد. برای فهم سرنوشت آن، باید هم هزینه و درآمد یک خط…
تاریخ
ژوزف نوز چگونه اداره گمرک ایران را در دست گرفت؟
اصلاح گمرک در اواخر قاجار درآمد حکومت را افزایش داد و اعتراض بخش‌هایی از بازار را برانگیخت. مسیر ژوزف نوز، از کارشناس مالی…
تاریخ
چرا پول کاغذی چاو در ایران ایلخانی شکست خورد؟
در سال ۶۷۳ خورشیدی، حکومت گیخاتو در تبریز کوشید پول کاغذی «چاو» را جایگزین سکه کند. تصمیمی که قرار بود خزانه خالی ایلخان…
تاریخ
چرا اولتیماتوم روسیه به بسته‌شدن مجلس دوم ایران انجامید؟
بحران مورگان شوستر در سال ۱۲۹۰ به یکی از سخت‌ترین آزمون‌های مجلس دوم مشروطه تبدیل شد. خزانه‌دار امریکایی ایران برای اصلاح امور مالی…
تاریخ
میرزا صالح چگونه نخستین روزنامه ایران را منتشر کرد؟
در بهار ۱۲۱۶، میرزا صالح شیرازی نخستین روزنامه ایران را در تهران منتشر کرد. این نشریه که در دوره محمدشاه قاجار چاپ می‌شد،…
تاریخ
چرا اسکناس‌های بانک شاهنشاهی در ایران به‌سختی پذیرفته شدند؟
اسکناس‌های بانک شاهنشاهی در ایران با بی‌اعتمادی بخشی از بازرگانان روبه‌رو شدند. کاغذی که باید جای سکه نقره را می‌گرفت، در همه شهرها…
تاریخ
بانک شاهنشاهی چگونه حق چاپ اسکناس ایران را به دست آورد؟
اسکناس‌های بانک شاهنشاهی در ایران گردش می‌کردند، اما دفتر مرکزی صادرکننده آن‌ها در لندن بود. این بانک بریتانیایی در اواخر دوره قاجار حق…
تاریخ
عهدنامه پاریس چگونه ادعای قاجار بر هرات را پایان داد؟
عهدنامه پاریس در ۱۳ اسفند ۱۲۳۵ به جنگ ایران و بریتانیا پایان داد و ناصرالدین‌شاه را به صرف‌نظرکردن از ادعای حاکمیت بر هرات…
تاریخ
امتیاز رویتر چه بود و چرا ناصرالدین‌شاه آن را لغو کرد؟
در چهارم مرداد ۱۲۵۱، ناصرالدین‌شاه امتیازی به پل یولیوس رویتر داد که راه‌آهن، معدن، جنگل، آب و بخشی از اداره درآمدهای ایران را…
