چگونه پیشنویس اعلامیه جهانی حقوق بشر به رای مجمع عمومی رسید؟
بخشهای این نوشته

دهم دسمبر ۱۹۴۸ در پاریس، مجمع عمومی سازمان ملل بر سر متنی رای داد که پیش از آن در نشستهای پیدرپی بررسی شده بود. کشورها میتوانستند رای موافق، مخالف یا ممتنع بدهند. نتیجه ثبتشده ۴۸ رای موافق و هشت رای ممتنع بود و رای مخالفی ثبت نشد. متن در مرحلهای به رای رسید که نمایندگان پیش از آن درباره عبارتها، ترتیب بخشها و جای حقوق گوناگون در نسخه مشترک بحث کرده بودند.
النور روزولت ریاست کمیسیون حقوق بشر و گروه تدوین را به عهده داشت. اعضای گروه از کشورها و سنتهای حقوقی مختلف میآمدند. پیشنویس باید بندهایی را در خود جا میداد که برای نمایندگان با تجربهها و انتظارهای متفاوت قابل بررسی باشند. در این روند، نوشتن یک عبارت تنها آغاز کار بود. عبارت از گروه تدوین به کمیسیون و سپس به نشستهای دیگری میرسید که در آن نمایندگان میتوانستند تغییر پیشنهاد کنند.
از واژههای پیشنهادی تا متن مشترک
کمیته سوم مجمع عمومی پیش از رای نهایی به پیشنویس رسیدگی کرد. بحث در آنجا فرصت دیگری برای پیشنهاد تغییر فراهم کرد. پس از پایان بررسی، متنی به مجمع رفت که ترتیب و واژههایش در گزارشهای سازمان ملل قابل پیگیری است. روزولت در نهم دسمبر، یک روز پیش از تصویب، به مجمع عمومی سخن گفت. سخنرانی بخشی از معرفی سندی بود که اکنون نمایندگان همه اعضا درباره آن تصمیم میگرفتند.

پس از تصویب، اعلامیه در زبانهای گوناگون نشر شد. در عکسهای بعدی، روزولت نسخهای از متن را بر برگهای بزرگ در دست دارد. از روی یک عکس میتوان جای نام و مواد را روی صفحه دید، ولی راه رسیدن به همان متن در صورتجلسهها روشن میشود. هر مرحله گروهی از بحثها، پیشنهادها و رایگیریها را به گروه بعدی میرساند. ثبت این مراحل امکان میدهد منشا تغییرها در پیشنویس دنبال شود.
آنچه در دهم دسمبر در چند عدد ثبت شد، پایان یک روند نوشتن و بررسی بود. نمایندگان پیش از رای باید درباره واژهها و جای آنها در کنار دیگر مواد تصمیم میگرفتند. متن پس از تصویب به دست خوانندگانی رسید که در آن اتاق حضور نداشتند. برای شناخت اینکه چگونه به آن خوانندگان رسید، میتوان ورقهای پیشنویس، سخنرانی شب پیش از رای و صورت ثبت مجمع عمومی را کنار هم دید.
منابع
- آرشیف سازمان ملل و شمار رایها درباره اعلامیه در دهم دسمبر ۱۹۴۸
- آرشیف حقوقی سازمان ملل و مراحل بررسی پیشنویس
- آرشیف ریاست جمهوری فرانکلین روزولت و سخنرانی النور روزولت در مجمع
عکس شاخص. النور روزولت با نسخه اسپانیایی اعلامیه جهانی حقوق بشر پس از تصویب. عکاس ناشناس، مالکیت عمومی.


