چرا یکی از بخشهای نقاشی بزرگ گنت امروز با نسخه جایگزین دیده میشود؟
بخشهای این نوشته

در اپریل ۱۹۳۴، مسئول کلیسای سن باوو در گنت دریافت که دو بخش از تابلوی بزرگ محراب از جای خود برداشته شدهاند. این مجموعه از چند قطعه نقاشی ساخته شده بود و در وضع باز و بسته بخشهای متفاوتی را نشان میداد. ناپدید شدن دو قطعه بر شیوه دیده شدن مجموعه اثر گذاشت. کسانی که آن روز وارد کلیسا شدند با جای خالی چیزی روبهرو شدند که بخشی از ترکیب شناختهشده نقاشی بود.
یکی از تصویرها با نام «داوران دادگر» شناخته میشد و تصویر دیگر یحیای تعمیددهنده را نشان میداد. پس از ناپدید شدن آنها، نامههایی برای درخواست پول فرستاده شد. بخش یحیا بعدتر پیدا شد و به مجموعه برگشت. سرنوشت قطعه داوران حلنشده ماند. تحقیقات در چند دوره ادامه یافت و به فرضیههایی درباره محل تصویر و کسانی رسید که اطلاعاتی درباره آن میداشتند. هیچ یک از این پیگیریها اصل قطعه را به کلیسا برنگرداند.
جای خالی در یک تابلوی چندبخشی
ترکیب اثر به همنشینی قطعهها وابسته است. وقتی یک بخش از میان میرود، تصویرهای کناری هنوز خوانده میشوند و بخشی از مسیر دیدن مجموعه قطع میشود. در ۱۹۴۵، ژف فاندر وکن نسخهای برای جای قطعه داوران ساخت. این نسخه برای دیده شدن تابلوی باز در کنار بخشهای باقیمانده قرار گرفت. برای شناخت اثر امروز، دانستن تفاوت زمان ساخت بخشهای اصلی و نسخه جایگزین اهمیت دارد.

از اصل داوران عکسی به جا مانده است که پژوهشگران و بازدیدکنندگان میتوانند هنگام مقایسه به آن نگاه کنند. عکس اندازه واقعی، جنس رنگ و رابطه قطعه با سطح چوب را به تمامی منتقل نمیکند. تصویرش کمک میکند شکل اشخاص و ترتیب گروه پیش از دزدی مطالعه شود. نسخه جایگزین نیز بخشی از تاریخ کوشش برای نمایش دوباره مجموعه است.
امروز میتوان تابلوی باز را در سن باوو دید و جای داوران را در کنار دیگر گروههای نقاشی تشخیص داد. داستان ۱۹۳۴ در همان نقطه در ترکیب فعلی باقی مانده است. مشاهده کننده نخست یک قطعه دارای چند چهره میبیند. وقتی تاریخ آن را دنبال میکند، میفهمد آن جای معین در مجموعه با یک تصویر از دسترفته، سندهای جستوجو و کار نقاشی که سالها بعد به سراغ آن رفت پیوند دارد.
منابع
- اداره میراث و راهنمای گنت و تاریخ ناپدید شدن قطعه داوران
- کلیسای سن باوو و تاریخ تابلوی محراب گنت
- گزارش مرمت تابلوی گنت و نسخه جایگزین ژف فاندر وکن
عکس شاخص. تابلوی محراب گنت در وضع باز با قطعههای چندگانه. Jan van Eyck / Presumably Hubert van Eyck، مالکیت عمومی.


