واقعهای که بهمثابۀ یکی از حساسترین گرههای تاریخ معاصر افغانستان شناخته میشود، ماجرای سقوط نورمحمد ترهکی از قدرت و قتل او در بستر بازیهای پرآشوب سیاسی سال ۱۳۵۸ خورشیدی (۱۹۷۹ میلادی) است. سرنوشتی که نهتنها سرنوشت او را مهر کرد، بلکه بهزعم بسیاری، مسیر مداخلهی نظامی اتحاد شوروی در افغانستان را هموار ساخت. پرسش اساسی […]
قاتل گاندی که بود و چرا دست به چنین کاری زد؟
در سیام جنوری سال ۱۹۴۸، درست هفتادوهفت سال پیش، ناتورام گودسه، مردی سیساله و زادهی ایالت مهاراشترا در غرب هند که به آرمانهای ناسیونالیسم هندو دل بسته بود، مهاتما گاندی، پیشوای نهضت استقلال هند را که روش مبارزهاش بر پایهی پرهیز از خشونت استوار بود، با گلوله از پای درآورد. شیوهی قتل، شباهتی غریب با […]
تاریخ را فاتحان مینویسند، آيا همه چیز واقعیت است؟
تاریخ، آنگونه که در مکاتب و مدارس آموزش داده میشود، اغلب روایتی است از پیروزی، شکوه، توسعه و افتخار. اما آنچه پنهان میماند، خون، دروغ، سانسور و تحریف است. تاریخ رسمی، نه آینهی واقعیت، بلکه ابزار قدرت است. و همانگونه که فاتحان سرزمینها را تصرف میکنند، حافظهها را هم تصاحب میکنند. • فاتحان، پس از […]
آیا ایران و افغانستان یک کشور بودهاند؟ بررسی تاریخی پیوندها و جداییها
برای پاسخ به این پرسش، باید مرز میان ملت، دولت، زبان، فرهنگ، تاریخ و سیاست را دقیقاً ترسیم کرد. ایران و افغانستان، سرزمینی با تاریخ مشترک چند هزار ساله دارند، اما اینکه آیا در قالب “یک کشور واحد” زیستهاند، موضوعی است که نیاز به تفکیک دورههای تاریخی، بررسی قدرتهای سیاسی و تغییرات مرزها دارد. پیش […]
چرا چکسلواکی به دو کشور جمهوری چک و اسلواکی تقسیم شد؟
کشوری به نام چکسلواکی، برای بیش از هفت دهه یکی از بازیگران مهم در جغرافیای سیاسی اروپای مرکزی بود. این کشور پس از فروپاشی امپراتوری اتریشـمجار در پایان جنگ جهانی اول، در سال ۱۹۱۸ میلادی متولد شد و در سال ۱۹۹۳ میلادی بهگونهای کاملاً صلحآمیز به دو کشور مستقل بهنامهای جمهوری چک و جمهوری اسلواکی […]
جعبههای سکه امانالله خان
این مقاله به زبان آلمانی در این لینک منتشر شده و به زبان فارسی برگردان شده است. زمانی که پادشاه افغانستان در سال ۱۹۲۸ برای یک دیدار رسمی وارد آلمان شد، نیمی از این کشور به تکاپو افتاد: “بهویژه در برلین، شور و هیجانی تقریباً نمایشگونه پیرامون امانالله خان به وجود آمد. پادشاه افغانستان […]
تاریخچۀ انقلابها در افغانستان معاصر؛ از 1919 تا اکنون
تاریخ افغانستان، کشوری که در تقاطع تمدنهای مختلف قرار دارد، مملو از تحولات اجتماعی، سیاسی و نظامی است که هر کدام تاثیرات عمیقی بر جامعه و ساختار سیاسی آن گذاشتهاند. انقلابها و کودتاها به عنوان نقاط عطفی در تاریخ این کشور شناخته میشوند که به تغییرات عمدهای در ساختار قدرت و شکلگیری هویت ملی منجر […]
تاریخ سیاسی آلمان
تاریخ سیاسی آلمان یکی از پیچیدهترین و پرتنوعترین تاریخها در جهان است که تأثیرات عمیقی بر سیاست، فرهنگ و جامعه جهانی داشته است. این تاریخ شامل دورههای مختلفی از امپراتوریها و پادشاهیها تا جمهوریها و دیکتاتوریها، جنگهای داخلی و جهانی و تحولات اقتصادی و اجتماعی است که هر یک نقش مهمی در شکلدهی به […]
داستان های شنیدنی از تورم شدید آلمان پس از جنگ جهانی اول
دوران تورم بزرگ در آلمان پس از جنگ جهانی اول یکی از بحرانیترین و شگفتانگیزترین دورههای تاریخ اقتصادی جهان است. این دوره که به “هایپرتورم” معروف است، در سالهای ۱۹۲۱ تا ۱۹۲۳ رخ داد و تأثیرات عمیقی بر زندگی روزمره مردم، ساختارهای اجتماعی و تحولات سیاسی آلمان داشت. داستانها و حاشیههای عجیب و شنیدنی […]
تاریخچه روابط دیپلوماتیک افغانستان و ایالات متحده امریکا
افغانستان و ایالات متحده امریکا از سال ۱۹۲۱ با یکدیگر روابط سیاسی و دیپلوماتیک خود را شروع کردند. اوج روابط این دو کشور پس از شکست طالبان در سال ۲۰۰۱ تا خروج امریکا در سال ۲۰۲۱ بود. به رسمیت شناختن ایالات متحده، افغانستان را در ۲۶ جولای ۱۹۲۱ به رسمیت شناخت، زمانیکه رئیسجمهور آن کشور، […]
سفر محمد ظاهر شاه به امریکا به روایت موزیم جان اف کندی
این نوشته حاوی تصاویر، اسناد و یک فایل صوتی برگرفته از موزیم و کتابخانه جان اف کندی سیوپنجمین رئیسجمهور ایالات متحده امریکا است. این اطلاعات در پوشه JFKPOF-111-004 با عنوان افغانستان: دیدار با ظاهر شاه، سپتامبر 1963 حاوی مطالبی است که توسط دفتر رئیس جمهور وقت ایالات متحده امریکا، جان اف کندی، در مورد سفر […]
