هر دولتی که با وجود تکنولوژیهای جدید محدودیتهایی را بر روی دسترسی مردم به اطلاعات قرار میدهد، سانسور را به عنوان وسیلهای قدرتمند برای کنترل اطلاعات و تاثیر آنها روی مردم بکار میبرد. اما سؤال اینجاست که چرا دولتها این کار را میکنند؟ الیزابت بلانکیوت، محقق در موسسه مطالعات دولتی و دولتمردان سانفرانسیسکو در تحقیقاتی […]
چرا امپراتوریها سقوط کردند؟
امپراتوریها، در طول تاریخ، بزرگ و توانمند شده و سرانجام سقوط کردهاند. محققان بسیاری در زمینهی سقوط امپراتوریها کار کردهاند و عوامل مختلفی را برای آن برشمردهاند. اما چه چیزی باعث میشود که امپراتوریهای با شکوه به طور غیرقابل جبران از بین بروند؟ این مقاله به بررسی عاملهای موثر بر سقوط امپراتوریها میپردازد. __نخستین مکتشف […]
چرا استعمارگری بارها اتفاق افتاده است؟
همیشه کنجکاو بودهام دربارهی دلایل پیدایش، گسترش و تاثیرات استعمارگری. این عنوان را در تاریخ ملاقات میکنیم و بارها و بارها در کتابها، جلسات آکادمیک و مدیا دیدهایم. اما وقتی روی دلیل استعمارگری تأمل میکنیم، با یک حقیقت روبرو میشویم: هر چه بیشتر فکر میکنیم، بیشتر به فهم میرسیم که این مسأله پیچیده و چندبُعدی […]
چرا انقلابها رخ میدهند؟
مقدمه گهگاهی در شعرهایی که به زبان احساس میگویند، خطهایی را مییابیم که به زبان تاریخ نیز صحبت میکنند. شاید با خواندن شعری از حافظ، اشعاری که جوهرشناسی انسانی و کائناتی است، ناگهان به یکی از درونمایههای او برخورد کنیم. حافظ میگوید: “ز دستهای مست کس نجست جان، هر کس که جست از دست اوست […]
چرا افغانستان همیشه در حاشیهی بازیهای بزرگ بوده است؟
«هر زمان قدرتهای بزرگ به بازی شطرنج جهان مینشینند، افغانستان یا قربانی مهرهچینی میشود یا از صفحه کنار گذاشته میشود.» این گزاره، نه یک جملهی استعاری صرف، بلکه عصارهی تجربهی تاریخی یک سرزمین است که میان امپراتوریها زیسته، اما بندرت نقشآفرین بوده است. افغانستان – این سرزمین چهارراهی کهنه میان خراسان و هندوستان، میان ایرانزمین […]
چرا آلمان برای میلیونها نفر مقصد مهاجرت است
در دنیایی که مرزها هر روز سختتر میشوند و رویای عبور از آنها پرهزینهتر، همچنان مردمان زیادی بار سفر میبندند؛ به امید آرامشی که پشت دروازههای اروپا انتظارشان را میکشد. اما در میان تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا، چرا بیشترین نگاهها به سوی آلمان است؟ این پرسش، تنها به اقتصاد قوی یا خدمات اجتماعی خلاصه […]
ترجمه کامل مقاله (شرل بنارد) همسر زلمی خلیلزاد
پناهجویان افغان نباید از بازگشت به وطن بترسند نویسنده: شرل بنارد مقاله اصلی به زبان انگلیسی من از سال ۲۰۰۳ بهطور منظم به افغانستان سفر کردهام و از زمان تجاوز شوروی تحولات این کشور را پی گرفتهام؛ بنابراین، میتوانم ادعا کنم که شناخت خوبی از افغانستان دارم. کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی ایالات متحده، اعلام […]
نقش دیوانسالاران فارسیزبان در شکلگیری دستگاه اداری هند
در دل تاریخ هند، رد پای زبان فارسی تنها در شعر و ادب نیست؛ بلکه در ساختار حکومت، در دفترها و دیوانها، و در نظام دیوانسالاری نیز ریشه دوانده است. زمانی که غبار کاروانهای ایرانی و خراسانی از راههای دور به دهلی نشست، با خود سنتهایی آوردند که تنها مختص دربار نبود، بلکه تا دل […]
زبان فارسی از ظهور تا زوال در شبه قارۀ هند
تاریخ پیوندهای فرهنگی میان فارسیزبانان و هندوستان به دوران ساسانی بازمیگردد. در زمان خسرو انوشیروان (حکومت ۵۳۱–۵۷۹ میلادی)، شمار زیادی از هنرپیشگان و صنعتگران هندی در دربار او حضور یافتند و با تکنیکها و ظرافتهای خویش در نقاشی کاخها، حجاری معابد و بناهای باشکوه، سبک معماری ایرانی را غنیتر ساختند. دانش آنها در طرحهای پیچیدهٔ […]
پرسشِ ازلی بشر: آیا ما تنها هستیم؟
از لحظهای که انسان آسمان شب را نظاره کرد و بیشمار ستارگان درخشان را دید، پرسشی عمیق و جاودانه در ذهنش شکل گرفت: آیا ما در این گستره بیپایان و رازآلود تنها هستیم؟ این پرسش ساده به ظاهر، اما عمیقاً پیچیده و فلسفی، در طول تاریخ ذهن بزرگترین متفکران، دانشمندان و فیلسوفان را به خود […]
بزرگترین تحولات تاریخ بشر؛ از شکلگیری زبان تا انقلاب دیجیتالی
۱. ظهور زبان و شکلگیری ارتباط انسانی (حدود ۵۰ هزار سال پیش) تصور کنید دو انسان نخستین در غاری تاریک در کنار آتشی نشستهاند. یکی از آنها قطعه گوشتی را در دست دارد و دیگری، با حرکات دست، چهره و صداهای مبهم تلاش میکند چیزی بگوید؛ شاید هشدار، شاید تشکر، یا شاید دعوت به همکاری. […]
آیا زنان نیز به اندازهی مردان به جنس مخالف خود فکر میکنند؟
این پرسش، هم در ذهن مردم کوچه و بازار مطرح بوده و هم در محافل علمی: آیا زنان هم مانند مردان به جنس مخالف فکر میکنند؟ اگر پاسخ مثبت است، آیا نوع این افکار مشابه است؟ و اگر نه، تفاوت در چیست؟ تعریف روشن از «فکر کردن به جنس مخالف» منظور از فکر کردن به […]
زمان چیست؟ آیا وجود دارد؟
آیا زمان وجود دارد یا فقط ما فکر میکنیم وجود دارد؟ ما هر روز میگوییم «وقت ندارم»، «زمان گذشت»، «ساعت چند است؟». اما لحظهای فکر کنیم: آیا زمان چیزی واقعی است که در بیرون از ما جریان دارد؟ یا فقط ابزاری است که ذهن ما برای نظم دادن به تجربهها ساخته است؟ اگر در یک […]
تاریکی چیست؟ چرا تاریکی سياه است؟
از نظر علمی، تاریکی یک پدیده مستقل محسوب نمیشود. بلکه آن را باید بهعنوان وضعیت یا حالتِ نبودِ نور تعریف کرد. بهعبارت دیگر، تاریکی «چیز» نیست که وجود عینی یا مستقل داشته باشد؛ بلکه هرگاه نور (فوتون) در محیط وجود نداشته باشد یا به چشم ما نرسد، آن فضا برای ما تاریک جلوه میکند. نور: […]
