🔹
سیل بزرگی که نامش رباتیک است: معرفی اصلی
چرا آنچه که انسانها با هزاران سال تجربه و توسعه خود عقل و قلمرو خود میدانستند، حالا در دستان رباتها است؟
“برای درک این عوض شدن وضعیتها، باید به مرکز مسئله برگردیم؛ و آن رباتیک است”، گفتاری است از جان مکافی، فیلسوف و پژوهشگر تکنولوژی، در مقالهاش با عنوان “The Great Robot Invasion” که در سال 2018 در ژورنال “Technology Review” منتشر شد. به نظر مکافی، توسعه رباتیک تنها یک صحنه از روند بزرگتری است که او آن را “سیل بزرگ” مینامد.
🔹
رباتیک: عصر جدید انسانها
پژوهشی که در سال 2019 در دانشگاه Stanford توسط گروهی از دانشمندان انجام شد (منتشر شده در ژورنال “Nature Machine Intelligence”) نشان داد که روند پیشرفت رباتیک سرعت بالایی دارد. در نظر دانشمندان، این سریع-رفتن منجر به این شده است که رباتها در حال “بازگرفتن” قلمروهایی هستند که قبلاً به تنهایی متعلق به انسان بودند. در این سیاق، باید یادآور شد که تعریف “قلمرو” در این موضوع پیچیده است. آیا میتوانیم بازی پیانو یا نوشتن یک شعر را “قلمرو” دانست؟
🔹
قلمروهای انسانی: از دست رفته یا از دست نرفته؟
در کتاب “The Future of Work” نوشته رابرت پ. گوردون (دانشگاه Northwestern، 2017)، به بررسی تأثیر پیشرفت تکنولوژی بر شغلها پرداخته است. او میگوید: “رباتها حرفههای کشاورزی، ساخت و ساز و تولید را به خطر انداختهاند، ولی هنوز کارهایی هستند که تنها به دست انسان ممکن است.”
گوردون امیدوار است، ولی آیا واقعاً حرفههایی هستند که رباتها نمیتوانند انجام دهند؟ شاید در این مورد عقیده پروفسور لی فی-فی (دانشگاه Stanford) متفاوت باشد. در مقاله او در ژورنال “AI Magazine” (2020) او معتقد است که “هیچ حرفه و کاری نیست که با پیشرفت تکنولوژی در دسترس رباتها نباشد”.
🔹
تحت تاثیر قرار گرفتن شغلها: یک چالش جدید برای انسانها
گوردون و لی-فی فقط دو نمونه از دیدگاههای متضاد در این موضوع هستند. اما هر دو به یک نکته میانبری میکنند؛ و آن این که موضع انسان در جامعه در حال تغییر است. این تغییر، خوب یا بد، چیزی است که باید با آن روبرو شویم.
در روزنامه “New York Times” بخش “Science” (2019)، یک مقاله منتشر شد با عنوان “As Robots Take Jobs, Europeans Ponder Free Money for All”. در این مقاله، گزارش میدهد که برخی از کشورهای اروپایی در حال آزمایش پروژههایی برای توزیع درآمد ثابت برای شهروندان خود هستند، با توجه به تغییرات در بازار کار ناشی از پیشرفت رباتیک.
🔹
انسان در مقابل ربات: یک رقابت یا همکاری؟
نمیتوانیم نادیده بگیریم که نقش رباتها در جامعه ما در حال تغییر است. برخی از ما مطمئن هستند که رباتها در حال بازگرفتن قلمرو انسان هستند، و غیره بر عقیدهاند که این تغییر فرصتی برای پیشرفت انسان است.
پرسش این است که آیا ما بدبینیم یا خوشبین؟ چه زاویهای از این مسئله را میبینیم؟ همکاری با رباتها راهی برای رشد و پیشرفت است یا باید از تهدید رباتها در تصاحب قلمرو انسان بترسیم؟
کتاب “Robotic Process Automation” توسط ماری جونزون (2019)، بررسی تفصیلی درباره این مسئله دارد و پیشنهاد میکند تا به جای یک رقابت بیمعنی، روی همکاری انسان و ربات تمرکز کنیم. او میگوید: “یک ربات و انسان درست میتوانند به همکاری در کار بپردازند.” او ادعا میکند که “توسعه درست رباتیک میتواند بستری برای رشد انسان فراهم کند.”
🔹
نتیجهگیری نهایی: سوالهای باقیمانده
آیا ما واقعاً میتوانیم با رباتها همکاری کنیم؟ چه قلمروهایی از دست خواهیم داد و چه چیزهایی را میتوانیم به دست بیاوریم؟ در جامعهای که رباتها جایزهبازی آن را بردند، چه نقشی برای انسان باقی میماند؟ این پرسشها، که به نوعی ترس و امید ما را نسبت به آینده نشان میدهند، همچنان در انتظار پاسخ هستند.
اما یک چیز را میدانیم که انسان با روحیات خلاق و قدرت تحمل بالا، همیشه راهی برای مقابله با چالشها پیدا میکند. در نهایت، شاید آیندهای که نگرانی از آن داریم، دقیقاً همان چیزی باشد که به ما اجازه میدهد یک قدم به جلو برداریم.
