وجود تفاوت‌های بنیادین میان زبان مادری و زبان‌های خارجی، یکی از چالش‌های اصلی زبان‌آموزان است. به عنوان مثال در زبان‌های انگلیسی و آلمانی، مبحثی تحت عنوان مُدال ورب وجود دارد. یادگیری این دستور زبان برای اکثر فارسی‌زبانان چالش‌برانگیز است چراکه در زبان فارسی چیز به نام مُدال ورب یا فعل مُدال وجود ندارد.
افعال مدال، برای توصیف شرایط فرضی خاصی مثل توصیه کردن، توانایی داشتن یا درخواست کردن استفاده می‌شوند. این افعال، در کنار فعل اصلی جمله استفاده می‌شوند و معنی آن را کمی تغییر می‌دهند. مدال ورب‌ها، فعل کمکی هستند و به همین دلیل، نمی‌توانند به‌تنهایی در جمله استفاده شوند.
در این درس تصمیم نداریم روش استفاده از افعال مُدال در یک جمله را بیاموزیم. بلکه به دلیل اهمیتی که شش فعل کاربردی، مدال دارد، تصمیم گرفتیم در همین ابتدا این افعال را یاد بگیریم. چرا؟ زیرا می‌خواهیم با افعال بی‌قاعده و با قاعده آشنا شویم. در درس قبلی آموختیم که چگونه یک فعل با قاعده را صرف می‌کنیم. این‌بار با افعالی آشنا می‌شویم که هیچ قاعده مشخصی ندارند.
شش فعل کاربردی و اساسی مُدال و نحوه صرف آنان:
| فارسی | Deutsch |
|---|---|
| توانستن | können |
| دوست داشتن | mögen |
| مجاز بودن | dürfen |
| بایستن اجبار داشتن | müssen |
| بایستن ترجیح داشتن | sollen |
| خواستن | wollen |
فعلا در همین حد بدانید که از افعال مُدال تقریبا همیشه در کنار یک فعل اصلی دیگر استفاده می‌شود. البته پس از استفاده از فعل وجهی جایگاه فعل اصلی در جمله تغییر خواهد کرد. از آنجایی که پرداختن به این بخش اکنون برای شما دشوار است، فعلا تنها به صرف این افعال اکتفا می‌کنیم.
اکنون نحوه صرف افعال مُدال را یاد می‌گیریم. در افعال مُدال خواهید دید که قاعده اصلی‌ای که در درس قبلی آموختیم در همه‌جای این ضمایر رعایت نشده است. فعلا صرف این شش فعل کاربردی مُدال را همین‌طور هستند یاد بگیرید:
| wollen | sollen | müssen | mögen | können | dürfen | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| will | soll | muss | mag | kann | darf | ich |
| willst | sollst | musst | magst | kannst | darfst | du |
| will | soll | muss | mag | kann | darf | er/sie/es |
| wollen | sollen | müssen | mögen | können | dürfen | wir |
| wollt | sollt | müsst | mögt | könnt | dürft | ihr |
| wollen | sollen | müssen | mögen | können | dürfen | Sie/sie |
دیدید که قاعده اصلی در بیشتر ضمایری که با این افعال استفاده کردیم، رعایت نشده است.
مثال‌ها:
| فارسی | Deutsch |
|---|---|
| من اجازه دارم کار کنم | Ich darf arbeiten |
| تو اجازه داری کار کنی | du darfst arbeiten |
| او اجازه دارد کار کند | er/sie-es darf arbeiten |
| ما اجازه داریم کار کنیم | Wir dürfen arbeiten |
| شما/توها - اجازه دارید کار کنید. | ihr dürft arbeiten |
| Sie/sie dürfen arbeiten | Sie dürfen arbeiten |
گفت‌وگو درباره این نوشته