نسیم خلیج فارس و تغییرات نامحسوس در هندسه قدرت جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱، رخدادی بود که پهنه نظامی و سیاسی منطقه را متحول کرد،. همچنین به شکلی ظریف و پیچیده، جایگاه عربستان سعودی در منظومه قدرت خاورمیانه را دگرگون ساخت. این تحول، نه در قالب تغییرات رسمی و آشکار، بلکه در […]
بحران اشغال مسجدالحرام در سال ۱۹۷۹ چگونه بر سیاست داخلی عربستان تاثیر گذاشت
سکوتی شکسته در قلب مقدسترین مکان سال ۱۹۷۹، زمستانی بود که حتی سرمای شبهای مکه نمیتوانست بُعدی از سردرگمی و اضطراب را که در دلهای مردم عربستان نفوذ کرده بود، بپوشاند. مسجدالحرام، جایی که سالها به عنوان نماد ثبات، امنیت و تقدس شناخته میشد، ناگهان تبدیل به صحنهای از آشوب و تردید شد. اشغال این […]
نقش عربستان در جنگ اعراب و اسرائیل چگونه تعریف شد
سایههای بلند بیقراری بر حیات سیاسی عربستان در سالهای منتهی به جنگهای اعراب و اسرائیل، عربستان سعودی در موقعیتی قرار داشت که باید میان هویتی مذهبی و واقعیتهای سیاسی زمانه تعادل برقرار میکرد. این کشور که خود را به عنوان نگهبان دو شهر مقدس اسلام معرفی میکرد، با فشارهای داخلی و خارجی متعددی روبرو بود […]
تشکیل شرکت آرامکو چگونه صنعت نفت عربستان را توسعه داد
طلوع نفت در قلب بیابان در سالهای پیش از پیدایش آرامکو، صحرای عربستان همچون گسترهای بکر و ناشناخته به نظر میرسید؛ جایی که زندگی بیشتر بر پایه کوچ و کشاورزی محدود میچرخید و نفت، حتی به عنوان یک منبع بالقوه، کمتر مورد توجه بود. اما زمین زیر این شنزارهای بیکران، رازهایی داشت که قرار بود […]
کشف نفت چگونه اقتصاد عربستان را متحول کرد
طلوع سیاه در دل شنهای بیپایان سالها پیش از آنکه برجهای شیشهای ریاض سر به آسمان بکشند و بزرگراهها چون رگهای حیاتی در دل صحرا گسترده شوند، عربستان سعودی سرزمینی بود که بیشتر به قصههای هزار و یک شب میمانست تا به مرکز جهانی انرژی. زندگی در این منطقه، به سختی و به کندی میگذشت؛ […]
عبدالعزیز بن سعود چگونه پادشاهی نوین عربستان را بنیان گذاشت
سایههای بلند صحرای نجد: تولد پادشاهی در دل بیابان تصور کنید مردی را که در دل بیابانهای خشک و سوزان نجد، جایی که بادهای داغ شنهای ریز را به رقص درمیآورد، ایستاده است. عبدالعزیز بن سعود، جوانی که آیندهای پیچیده و پرچالش در پیش داشت، اما چیزی در نگاهش بود که حکایت از ارادهای فراتر […]
سقوط دولت اول سعودی چگونه توسط نیروهای عثمانی رقم خورد
در سایهی قدرتی نوظهور: آغاز یک رقابت پیچیده در ابتدای قرن نوزدهم، شبهجزیره عربستان صحنهی تحولات عمیقی بود که نهتنها ساختارهای سیاسی و اجتماعی آن را دگرگون کرد، بلکه نقشهی قدرت در منطقه را نیز بازنویسی نمود. دولت اول سعودی که در پی ایدئولوژی وهابیت و با رهبری محمد بن عبدالوهاب شکل گرفته بود، با […]
دولت اول سعودی چگونه در شبهجزیره عربستان گسترش یافت
نسیم تغییر در بیابانهای خاموش در آغاز قرن نوزدهم، شبهجزیره عربستان همچون تکهای خام و گسترده از زمین بود که زیر آسمان بیپایانش، مردمانی پراکنده و قبیلههایی متنوع در پی حفظ بقا و هویتی بودند که قرنها بر آن استوار شده بود. این سرزمین، با همه خشونت و زیباییاش، بیشتر به چشم جهانیان ناشناخته میآمد؛ […]
اتحاد محمد بن سعود و محمد بن عبدالوهاب چگونه پایههای دولت سعودی را شکل داد
درهمآمیختگی ایدئولوژی و قدرت: تولد یک پیمان تاریخی دهههای پایانی قرن هجدهم در شبهجزیره عربستان، صحنهای بود از تلاطمهای سیاسی و اجتماعی که کمتر کسی میتوانست در آن پیشبینی کند چه آیندهای رقم خواهد خورد. محمد بن سعود، رهبر یک قبیله محلی در منطقه نجد، و محمد بن عبدالوهاب، مبلغ دینی و اصلاحطلبی با ایدههایی […]
نقش پاکستان در جنگ افغانستان دهه ۱۹۸۰ چگونه تعریف شد
سایههای پنهان بازیگری: پاکستان و پیچیدگیهای جنگ افغانستان در دهه ۱۹۸۰، افغانستان درگیر یکی از طولانیترین و پیچیدهترین جنگهای خود بود؛ نبردی که خاک این کشور را به لرزه درآورد،. همچنین هویتهای منطقهای و جهانی را نیز به چالش کشید. در این میان، پاکستان به عنوان همسایهای نزدیک و همزمان بازیگری فعال، نقش خود را […]
حکومت نظامی ضیاءالحق چگونه جامعه پاکستان را دگرگون کرد
سایهای که بر خاک پاکستان گسترده شد سال ۱۹۷۷، زمانی که ضیاءالحق با کودتایی نظامی قدرت را در پاکستان به دست گرفت، هیچکس بهدرستی نمیدانست که این آغاز چه فصل تازهای در تاریخ پیچیده و پرتنش این کشور خواهد بود. در نگاه اول، شاید حکومتی نظامی همچون هر تجربه دیگری در تاریخ معاصر پاکستان به […]
نقش ذوالفقار علی بوتو چگونه سیاست داخلی پاکستان را تغییر داد
سایهای که از لاهور تا اسلامآباد گسترده شد ذوالفقار علی بوتو، چهرهای که در تاریخ پاکستان به عنوان یکی از تاثیرگذارترین سیاستمداران شناخته میشود، نه صرفاً به خاطر پست نخستوزیری یا ریاست جمهوریاش، بلکه به دلیل تحولی که در ساختار و ماهیت سیاست داخلی این کشور به وجود آورد، در خاطرها باقی مانده است. او […]
جدایی پاکستان شرقی چگونه به تاسیس بنگلادش انجامید
سایههای استعمار و بذرهای جدایی در سالهای پایانی قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم، سرزمینهای پهناوری که امروز پاکستان و بنگلادش را شکل میدهند، زیر چتر امپراتوری بریتانیا قرار داشتند. این سرزمینها، جدا از هم نبودند؛ بلکه در بافتی پیچیده از زبانها، فرهنگها و اقلیتهای قومی در هم تنیده شده بودند. شرق بنگال، که بعدها […]
کودتای ۱۹۵۸ چگونه ارتش را در پاکستان به قدرت رساند
نسیم خنک اما متلاطم: فضای اجتماعی و سیاسی پاکستان پیش از ۱۹۵۸ در سالهای پس از استقلال پاکستان، کشوری نوپا که از دل امپراتوری بریتانیا بیرون آمده بود، فضا پر از امید و در عین حال آشوب بود. دلهای مردم به ساختن کشوری جدید و مدرن میتپید، اما در پس این شور و شوق، شکافهای […]
نخستین جنگ پاکستان و هند چگونه بر سر کشمیر شکل گرفت
سایههای تاریک بر سر درهای در هیمالیا در دل کوههای هیمالیا، جایی که رودهای خروشان و چمنزارهای سبز، قصههای هزارساله را در خود نگه داشتهاند، کشمیر قرار دارد؛ سرزمینی که بهواسطه زیباییاش، بیش از هر جای دیگری در جهان، قربانی سیاست و تعصبات شد. این سرزمین، که میان پاکستان و هند، دو کشور تازهمتولد شده […]