مری سیکول، از مهمانخانه کینگستون تا هوتلی در راه سواستوپول

بخشهای این نوشته
پیش از آن که مری سیکول به کریمه برسد، کارت معرفیاش به راه افتاده بود. در بالای کارت نام «هوتل بریتانیایی» دیده میشد. در زیر نامش نوشته بود که پیش از آن در کینگستون جاماییکا زندگی میکرد. به افسران اردو و نیروی دریایی خبر میداد که قصد دارد در بالاکلاوا جایی برای غذا خوردن و استراحت افسران بیمار و کسانی که دوره بهبودی را میگذرانند، فراهم کند. سیکول متن کارت را دو سال بعد در کتابش چاپ کرد. آن چند سطر نشان میدهد زن جاماییکایی چگونه تصمیمی را که در لندن به نتیجه نرسیده بود، به طرحی برای کار در کریمه بدل کرد.۱، ۲، ۷
او با گروه رسمی پرستاران بریتانیا اعزام نشد. برای رفتن به کریمه، همراه توماس دی، یکی از خویشاوندان همسر درگذشتهاش، کار و سرمایهای را که در اختیار داشت به میان آورد. جایی که آن دو به نام هوتل راه انداختند، میان بندر بالاکلاوا و مواضع نزدیک سواستوپول بود. در آنجا غذا و کالا فروخته میشد و سیکول به بیماران و زخمیها نیز رسیدگی میکرد. برای فهمیدن این که چرا او مهمانخانه و مراقبت را کنار هم میدید، باید به خانهای برگشت که در کینگستون، پیش از آغاز جنگ کریمه، در آن کار را آموخته بود.۱، ۲، ۳
آنچه در مهمانخانه مادر آموخت
مری جین گرانت در ۱۸۰۵ در کینگستون به دنیا آمد. پدرش سربازی اسکاتلندی و مادرش زنی کریول بود که مهمانخانهای داشت و به بیماران رسیدگی میکرد. در کتابش، مری توضیح میدهد که از کودکی به کار مادرش توجه میکرد. در مهمانخانه، مسافران و افسران بریتانیایی اقامت میکردند. در آنجا مراقبت از بیمار با فراهم کردن اتاق و غذا ارتباط داشت. سیکول بعدها خود را با واژهای معرفی میکرد که در آن محیط به زن درمانگر گفته میشد. تجربهاش در خانه و کار خانوادگی شکل گرفته بود.۱، ۲، ۳، ۵
در ۱۸۳۶ با ادوین سیکول ازدواج کرد. مهمانخانه خانوادگی در آتشسوزی ۱۸۴۳ آسیب دید و ادوین سال بعد درگذشت. مادر مری نیز چند سال بعد از دنیا رفت. سیکول به کار مهمانداری و مراقبت ادامه داد. در ۱۸۵۰، هنگامی که وبا در جاماییکا شیوع یافت، از بیماران مراقبت کرد. آنچه در خاطراتش از این دوره آمده، تجربه فردی او از بیماری و شرایط زندگی در شهر است. در جاماییکا بیماری دوباره در شکل دیگری به زندگی او برگشت. میراث انگلستان از کمک او به سازماندهی مراقبت در یک اردوگاه نظامی هنگام شیوع تب زرد یاد میکند.۱، ۲، ۳، ۵
در ۱۸۵۱، سیکول به کروسس رفت که امروز در پاناما قرار دارد. برادر ناتنی او برای مسافرانی که در راه رفتن به کالیفرنیا یا برگشت از آن بودند، هوتل و فروشگاه داشت. سیکول در آنجا برای مسافران غذا آماده میکرد و در زمان شیوع وبا به بیماران رسیدگی میکرد. مسافرانی که از مسیر پاناما میگذشتند در هوتل توقف میکردند و بعد به راه ادامه میدادند. مری از کینگستون با تجربه اداره مهمانخانه آمده بود و در کروسس دوباره به کاری پرداخت که برای مسافر و بیمار در یک محل جا باز میکرد.۱، ۲، ۵
درخواستهایی که در لندن پذیرفته نشد
وقتی بریتانیا وارد جنگ با روسیه شد، خبر بیماری و دشواری زندگی سربازان از کریمه به لندن میرسید. سیکول اواخر ۱۸۵۴ در لندن بود. او کوشید با گروههایی که برای کار پرستاری به شرق میرفتند، همراه شود. در خاطراتش شرح داده که برای یافتن راهی به چند دفتر مراجعه کرد و به نتیجه نرسید. در کتاب پرسید «آیا به این دلیل از پذیرفتن کمکم خودداری کردند که رنگ پوستم اندکی از رنگ پوست آنان تیرهتر بود؟» این جمله پرسش خود سیکول درباره رفتار کسانی بود که درخواستش را نپذیرفتند. دلیل هر رد در اسناد علنی روشن نیست.۱، ۲، ۳، ۴
پس از آن، سیکول طرح خودش را دنبال کرد. در کارت معرفی نام کشتی و روزی را که در آن زمان برای حرکت در نظر داشت، آورد. مخاطبان کارت از پیش میدانستند که او میخواهد برای افسران بیمار و کسانی که تازه از بیماری یا زخم برمیخیزند، جای استراحت و غذا فراهم کند. او در مسیر کریمه از قسطنطنیه و اسکوتاری گذشت و در کتاب بخشی را به دیدارش با فلورنس نایتینگل در شفاخانه اسکوتاری اختصاص داد. کار سیکول در ماههای بعد در بالاکلاوا و نزدیک خطوط جنگ شکل گرفت. او آنجا همراه توماس دی برای شروع کار به محل، مواد و نیروی کار نیاز داشت.۱، ۲، ۳، ۷
هوتل بریتانیایی در کنار راه
سیکول در خاطراتش از محل کار با نام «اسپرینگ هیل» یاد میکند. هوتل یک اتاق دراز با پیشخوان، قفسه و محل ذخیره کالا داشت. آشپزخانه در کنار آن بود. در محوطه، اتاقهای چوبی، محل نگهداری حیوانات و بوفه سربازان هم وجود داشت. او میگوید کار ساختمان تا تابستان ادامه داشت و تا هنگام ترک محل هم همه بخشها کامل نشد. در همین حال، کسانی که از راه میگذشتند به هوتل میآمدند. گاهی راه پس از باران دشوار میشد و افسران برای بردن چیزی به اردوگاه به محل سر میزدند.۱، ۲، ۳
سیکول برای خوانندگان کتابش از غذاهایی نوشت که در آن محل فراهم میکرد. در خاطراتش از پختن مرغ و آماده کردن گوشت برای کسانی یاد کرد که پس از روزهای کار در اردوگاه به هوتل میآمدند. او بودجه کار را از فروش غذا و کالا تامین میکرد. همین محل برای زخمیها و بیماران نیز ایستگاه کمک بود. در کتاب توضیح داده که اگر کسی در راه نزدیک هوتل آسیب جدی میدید، پس از کمک نخست به شفاخانه واحد ترانسپورت که در برابر هوتل بود، فرستاده میشد. موقعیت ساختمان در کنار راه باعث میشد کسانی که در حرکت بودند، آن را بشناسند.۱، ۲، ۳

در یک خاطره از کشتی «مدورا»، سیکول نوشت که برای مجروحان کیک آماده میکرد. به گفته او، داکتران اجازه داده بودند همان کیک و لیموناد را به آنان بدهد. سالها بعد یکی از کارکنان کشتی هنوز آن کیکها را به خاطر داشت. سیکول حدس زد که شاید غذا برای آنان مزه خانه را داشته است. این بخش از کتاب در کنار روایت کمک به کسانی که از جبهه میآمدند، نشان میدهد که بعضی از کارهای روزانه او در کریمه بسیار ساده بود. او خود از تجربه هوتلداری و شناخت خواستههای مسافران برای انجام همین کارها استفاده میکرد.۱
خوانندگان کتاب سیکول میتوانستند نامههای چند تن از کسانی را هم بخوانند که در کریمه با او آشنا شده بودند. او این نامهها را در بخش مربوط به بیمارانش چاپ کرد. یکی از گواهیها از کارگران خط آهن و اعضای واحد ترانسپورت یاد میکند که در نزدیکی هوتل کار میکردند. در آن گواهی، فراهم کردن غذای مناسب برای بیمارانی که در بیرون شفاخانه به آن دسترسی نداشتند، بخشی از کار سیکول دانسته شده است. این نوشتهها گزارش نویسندگان همان دوره از برخوردشان با اوست و نشان میدهد شهرت هوتل در میان افسران، تنها بخش شناختهشده کار آنجا بود.۱، ۲
ویلیام هاوارد راسل، خبرنگار جنگی تایمز، از کار سیکول نوشت. گزارشها و نامههای سربازان باعث شد کسانی در بریتانیا که به کریمه نرفته بودند، نام او را بشنوند. در میان نظامیان، «مادر سیکول» لقبی بود که بعضی برایش به کار میبردند. در روایت موزیم لندن، در کنار هوتل، از رفتن او به نزدیکی محل نبرد و مراقبت از مجروحان نیز یاد شده است. خود سیکول در کتابش نوشته که بعضی خبرهای عملیات نظامی را تازه از روزنامههای رسیده از بریتانیا میفهمید. بخش عمده وقتش در همان روزها به کار در آشپزخانه و رسیدگی به کسانی میگذشت که نزد او میآمدند.۱، ۲، ۴
وقتی سربازان رفتند
در ۱۸۵۶، با پایان جنگ و خروج نیروهای بریتانیایی، شمار مشتریان و امکان فروش کالاها کم شد. سیکول و دی با ذخیره غذا و تجهیزات و بدهیهای باقیمانده روبهرو شدند. سیکول به بریتانیا برگشت و در نوامبر همان سال ورشکسته اعلام شد. کسانی که در جنگ با او آشنا شده بودند، پیش از آن درباره خدماتش نوشته بودند. اکنون تایمز و پانچ از خوانندگان خواستند برای جبران زیانهایش کمک کنند. در جولای ۱۸۵۷، گردهمایی بزرگی در کِنینگتن برای پشتیبانی از او برگزار شد. مری در آن دوره در میدان سوهو لندن زندگی میکرد.۲، ۳، ۷
در نامهای که از میدان سوهو برای مجله پانچ فرستاد، سیکول از اتاق کوچکی نوشت که پس از بازگشت در آن زندگی میکرد. از توجه مجله به وضعش سپاس گفت. این نامه و برگزاری برنامه کمک، هر دو بعد از دورهای بود که خبرنگاران نام او را با هوتل و سربازان کریمه پیوند داده بودند. در لندن، همان شهرت به او کمک کرد تا برای زیانی که با پایان جنگ روی دستش مانده بود، پشتیبانی پیدا کند.۲، ۳
در همان سال، کتاب «سرگذشت شگفتانگیز خانم سیکول در سرزمینهای بسیار» در لندن منتشر شد. کتاب از کودکی و کار در جاماییکا آغاز میشود، به پاناما میرود و بخش بزرگی از آن به سفر و زندگی در کریمه اختصاص دارد. در آن میتوان متن کارت معرفی هوتل، شرح روزهای کار و یادآوری سفرهای کوتاه به اطراف را خواند. موزیم لندن نسخهای از همان چاپ را نگه میدارد و آن را نخستین خودزندگینامه یک زن افریقاییتبار اهل کاراییب میداند که در بریتانیا منتشر شد. برای سیکول، نشر کتاب فرصتی بود تا شرح کارش را با زبان خودش در اختیار خوانندگان بگذارد.۱، ۲، ۵
او در سالهای بعد میان جاماییکا و بریتانیا رفتوآمد کرد و در ۱۸۸۱ در لندن درگذشت. آلبرت چارلز چالن در ۱۸۶۹ پرترهای از او کشید که امروز در گالری ملی پرتره لندن است. در آن تصویر، سیکول سالها پس از جنگ دیده میشود. طرح الیشیا بلکوود از هوتل، محل کاری را به یاد میآورد که در زمان جنگ از راه غذا، سرپناه و کمک به زخمیان شناخته شد. آنچه میان این دو تصویر قرار میگیرد، در خاطرات خود سیکول هم هست. او کارت معرفیاش را در کتاب نگه داشت و توضیح داد که در فاصله میان وعده روی کارت و بازگشت به لندن، هر روز در آن محل چه کارهایی انجام میداد.۱، ۲، ۳، ۶
منابع و اعتبار عکسها
- مری سیکول، سرگذشت شگفتانگیز خانم سیکول در سرزمینهای بسیار، چاپ ۱۸۵۷.
- موزیم لندن، زندگی مری سیکول و کار او در جنگ کریمه.
- میراث انگلستان، خط زمانی سفرها، هوتل و خانه میدان سوهو.
- موزیم ملی اردو، جنگ کریمه و گزارشهای ویلیام هاوارد راسل.
- موزیم لندن، نسخه ۱۸۵۷ خودزندگینامه مری سیکول.
- گالری ملی پرتره لندن، سند و تاریخ پرتره سیکول.
- موزیم و آرشیو برنت، سفر، کارت معرفی هوتل و بازگشت به جاماییکا.
- پرتره رنگروغن مری سیکول، ۱۸۶۹. اثر آلبرت چارلز چالن، گالری ملی پرتره لندن، ویکیمدیا کامنز، مالکیت عمومی.


