غلام‌سخی چگونه در هرات شیشه آبی می‌ساخت؟
بخش‌های این نوشته
در کارگاهی در هرات، غلام‌سخی سر لوله را به سوی کوره برد. در گزارش ای‌بی‌سی از آن کارگاه، او توده شیشه داغ را با دمیدن و چرخاندن شکل می‌دهد. حرکت دست و لوله، ماده‌ای را که هنوز نرم است به ظرفی تبدیل می‌کند که می‌شود آن را در ویترین گذاشت.
دمیدن پیش از سردشدن
در شیشه‌گری دمشی، استاد باید هم‌زمان به گرما، فشار دم و حرکت دست توجه کند. وقتی در لوله می‌دمد، شیشه باز می‌شود. چرخاندن پی‌درپی به او کمک می‌کند وزن ماده در یک سو جمع نشود. آنچه در پایان ظرفی ظریف به نظر می‌رسد، در آغاز توده‌ای داغ است که فرصت زیادی برای شکل‌دادنش وجود ندارد.
پروژه کوه فیروزه نمونه‌های شیشه هرات را با رنگ‌های آبی و فیروزه‌ای معرفی کرده است. در گزارش‌های مربوط به این هنر، رنگ ظرف‌ها یکی از نشانه‌هایی است که شیشه هرات با آن شناخته می‌شود. برای دیدن کار استاد، می‌شود از خود ظرف به لحظه‌ای برگشت که هنوز در انتهای لوله قرار داشت.
کار در یک خانواده
غلام‌سخی به خبرنگاران گفته بود که این هنر در خانواده‌اش سابقه طولانی دارد. در گزارش ای‌بی‌سی، او از سال‌های جنگ و ادامه کار در هرات حرف می‌زند. پژوهش‌ها و گزارش‌های دیگر نیز نمونه‌هایی از این هنر را ثبت کرده‌اند. درباره قدمت دقیق شیشه‌گری هرات، روایت‌های متفاوتی وجود دارد و شواهد مربوط به یک کارگاه با تاریخ همه شیشه‌گران شهر فرق دارد.
از کارگاه، هم تصویر استاد به جا مانده و هم تصویر اشیایی که از آن بیرون آمده‌اند. کنار هم دیدن این دو کمک می‌کند ظرف آبی را از زاویه دیگری نگاه کنیم. رنگ در ویترین پیدا است و در کارگاه می‌شود دید که رسیدن به شکل نهایی چه اندازه تمرین و دقت می‌خواست.
منابع
- ای‌بی‌سی نیوز، گزارش تصویری از کارگاه غلام‌سخی در هرات
- کوه فیروزه، مجموعه شیشه هرات
- پژواک، گزارشی درباره کار شیشه‌گری در هرات
عکس شاخص. شیشه‌گر هرات در یک عکس آرشیفی. Herbert Maeder / Kantonsbibliothek Appenzell Ausserrhoden · صفحه منبع · CC BY-SA 4.0
