دفتر روزانه مردی که سنگهای هرم بزرگ را میرساند
بخشهای این نوشته
در پاپیروسهای وادیالجرف نام مِرِر، سرپرست گروهی از کارکنان مصر باستان، آمده است. او کار گروهش را ثبت میکرد. از میان سطرهای باقیمانده میتوان رفتوآمد قایقها و حمل سنگ آهک از معدن طُره به جیزه را دنبال کرد.
بخشی از نوشتهها در بندری کهن در ساحل دریای سرخ پیدا شد. این بندر در آغاز دودمان چهارم مصر برای رفتوآمد به سینا به کار میرفت. میان قطعههای ابزار، بقایای قایق و پاپیروسهای بهدستآمده، پژوهشگران نوشتههایی یافتند که درباره کار همین گروه در نقاط دیگری از مصر بودند. محل کشف دفتر با محل انجام همه کارهای ثبتشده در آن فرق داشت. همین فاصله، دامنه سفرها و وظیفههای این گروه را در برابر خواننده میگذارد.
یادداشتهای مِرِر به سالهای فرمانروایی خوفو برمیگردند. پییر تاله، مصرشناس، این دفتر را در کنار حسابهای مربوط به خوراک، ابزار و کالاهایی بررسی کرده که به کارکنان داده میشد. در یک دسته از اسناد، کار روزانه گروه ثبت شده است. در دسته دیگر، آنچه برای ادامه کار به آنان میرسید. کنار هم گذاشتن این دو، امکان دیدن کارگاه بزرگ جیزه را از مسیر تدارکات فراهم میکند.
از معدن تا جیزه
سنگ آهک از طُره، در کرانه شرقی نیل، میآمد. مقصد محمولهها مجموعهای در جیزه بود که نام خوفو را داشت. حرکت گروه در آب، بارگیری و رساندن سنگ در دفتر ثبت میشد. برای نویسنده مهم بود که کار در چه روزی و در کدام محل انجام شده است. این شکل ثبت وقایع به خواننده امروزی هم کمک میکند مسیر حرکت گروه را گام به گام دنبال کند.
تاله در شرح این اسناد به وظیفههای دیگری نیز اشاره میکند. نگهداری حوضچههای بندری در جیزه و رسیدگی به تدارکات از جمله کارهای ثبتشدهاند. حمل یک محموله به آمادگی در دو سوی مسیر وابسته بود. معدن باید سنگ را آماده میکرد و محل تخلیه باید امکان دریافت آن را میداشت. دفتر مرر بخشی از زنجیرهای را در اختیار ما میگذارد که هر روز باید دوباره کار میکرد.
کسانی که حساب خوراکشان ثبت میشد
در پاپیروسها برای خوراک، ابزار و کالاهایی که به کارکنان داده میشد هم حساب وجود دارد. این اسناد برای خواندن زندگی روزمره همان اندازه اهمیت دارند که فهرست سفرها. یک قایق و محمولهاش با مجموعهای از نیازهای انسانی و مادی جابهجا میشدند. ثبت جیره و لوازم نشان میدهد اداره کار، رسیدگی به این نیازها را بخشی از وظیفه خود میدانست.
بخشهایی از دفتر باقی مانده و بسیاری از سطرها در قطعههای پراکنده به دست آمدهاند. دامنه هر نتیجه به همان صفحههایی وابسته است که پژوهشگران توانستهاند بخوانند. در این صفحهها میتوان گروهی از افراد را دید که میان معدن، آب و محل ساختوساز در رفتوآمد بودند. هرم امروز از دور دیده میشود. دفتر مِرِر آدم را به فاصلهای نزدیکتر میبرد، تا جایی که کار یک روز با بار سنگ و نام یک محل ثبت میشود.


