رفتن به محتوا
وب‌سایت احمد وحید پیمان
خوراک نوشته‌هاتماس
روایت، تاریخ، اندیشه

در نوشته‌ها جست‌وجو کنید

تاریخ

چگونه سه خط روی سنگ روزتا راه خواندن نوشته‌های مصر باستان را باز کردند؟

در جولای ۱۷۹۹، هنگام کار روی یک دژ در نزدیکی شهر رشید مصر، سربازان فرانسوی به قطعه سنگی با چند ردیف نوشته رسیدند که در دیوار به کار رفته بود. سنگ کامل نبود و بخشی از بالای آن شکسته بود. با این همه، می‌شد دید که نوشته‌ها در سه قسمت با شکل متفاوت حک شده‌اند. روی سنگ، عبارتی از روزگار بطلمیوس پنجم در سه خط تکرار شده بود. همین کنار هم بودن خط‌ها بعدها ارزش آن را برای خواندن نوشته‌های دیگر بالا برد.
چگونه سه خط روی سنگ روزتا راه خواندن نوشته‌های مصر باستان را باز کردند؟
اندازه متن

در جولای ۱۷۹۹، هنگام کار روی یک دژ در نزدیکی شهر رشید مصر، سربازان فرانسوی به قطعه سنگی با چند ردیف نوشته رسیدند که در دیوار به کار رفته بود. سنگ کامل نبود و بخشی از بالای آن شکسته بود. با این همه، می‌شد دید که نوشته‌ها در سه قسمت با شکل متفاوت حک شده‌اند. روی سنگ، عبارتی از روزگار بطلمیوس پنجم در سه خط تکرار شده بود. همین کنار هم بودن خط‌ها بعدها ارزش آن را برای خواندن نوشته‌های دیگر بالا برد.

متن در ۱۹۶ پیش از میلاد به فرمانی از کاهنان مصر مربوط بود. قسمت بالا به هیروگلیف، بخش میانی به دِموتیک و قسمت پایین به یونانی باستان نوشته شده بود. این سه بخش به دو زبان تعلق داشتند. پژوهشگرانی که یونانی می‌دانستند، می‌توانستند پایین سنگ را بخوانند. اگر بخش‌های دیگر از همان فرمان سخن می‌گفتند، تکرار نام‌ها و عبارت‌ها به شناختن نشانه‌های ناآشنا کمک می‌کرد.

نسخه‌ای برای مقایسه از راه دور

پژوهش فقط نزد کسانی پیش نرفت که به خود سنگ نزدیک بودند. از نوشته‌ها چاپ و قالب تهیه کردند تا پژوهشگران در محل‌های دیگر نیز به سطرها دسترسی داشته باشند. پس از شکست فرانسوی‌ها در مصر در ۱۸۰۱، سنگ به دست مقام‌های بریتانیایی رسید و بعد در موزیم بریتانیا نگه‌داری شد. نسخه‌های چاپی و قالب‌ها امکان دادند کار روی متن در چند جا پیش برود.

پرتره ژان فرانسوا شامپولیون، اثر لئون کُنیه
پرتره ژان فرانسوا شامپولیون، اثر لئون کُنیه. Léon Cogniet، مالکیت عمومی.

توماس یانگ به پیوند بعضی نشانه‌ها با نام بطلمیوس توجه کرد. ژان فرانسوا شامپولیون با مقایسه نشانه‌های روی سنگ با نوشته‌های دیگر و استفاده از شناختش از زبان قبطی، تفسیر گسترده‌تری پیش برد. او در ۱۸۲۲ بخشی از نتیجه را اعلام کرد. همه نشانه‌ها با یک قاعده خوانده نمی‌شدند. جای بعضی در نمایش صدا روشن شد و نقش بعضی دیگر را باید در کلمه و متن دنبال می‌کردند.

اگر کسی به خود سنگ نگاه کند، تفاوت ظاهری خط‌ها را می‌بیند. کار پژوهش از جایی پیش رفت که شکل ظاهری به رابطه میان جمله‌ها و نام‌ها پیوند خورد. فرمان کاهنان برای خوانندگان زمان خودش نوشته شده بود. قرن‌ها بعد، همان تصمیم برای نوشتن متن در سه خط، به پژوهشگرانی که یکی از آن‌ها را می‌خواندند امکان داد سرنخ‌هایی برای درک دو بخش دیگر به دست آورند.

منابع

عکس شاخص. سنگ روزتا در موزیم بریتانیا. عکاس ناشناس، مالکیت عمومی.

دیدگاه‌تان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دسترسی سریع

ابزارها

برای بستن، به سمت راست بکشید

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com
Verified by MonsterInsights