بری مارشال، رابین وارن و رد یک باکتری در پرونده بیماران زخم معده
بخش‌های این نوشته
در ۱۹۸۱، وقتی بری مارشال در شفاخانه سلطنتی پرت به بخش بیماری‌های گوارشی رسید، در پی یک موضوع پژوهشی بود. رئیس بخش از نامه رابین وارن برایش گفت. وارن، آسیب‌شناس شفاخانه، در نمونه‌های معده بیماران باکتری‌های کوچکی دیده بود و فهرستی از نام بیماران داشت. او می‌خواست کسی پرونده‌ها را دنبال کند و ببیند صاحبان آن نمونه‌ها در شفاخانه با چه مشکل‌هایی مراجعه کرده بودند. بخشی از پاسخ زیر میکروسکوپ دیده می‌شد و بخشی در یادداشت‌های پزشکان و نتیجه معاینه‌ها بود. مارشال در زندگی‌نامه‌اش نوشته است که کار مشترک‌شان از همان فهرست شروع شد.۱، ۲، ۳
چند سال بعد، وقتی این دو پزشک نخستین گزارش‌هایشان را نشر کردند، پرسشی که از پرونده‌های پرت بیرون آمده بود به درمان بیماران مربوط می‌شد. اگر باکتری در ایجاد التهاب معده و بعضی زخم‌ها سهم داشت، آیا از بین بردن آن می‌توانست جلوی برگشت زخم را بگیرد؟ پاسخ از یک نمونه یا یک تجربه به دست نیامد. برای رسیدن به آن، گروه‌ها بیماران را در طول زمان پی‌گیری کردند و دیدند پس از بهبود اولیه، زخم چه وقت و در چه کسانی دوباره ظاهر می‌شود.۵، ۷، ۸، ۱۰
رد باکتری روی لام
وارن نخست در ۱۹۷۹ به باکتری‌های خمیده در نمونه‌ای از معده توجه کرده بود. در آن سال‌ها بسیاری از پزشکان انتظار نداشتند باکتری بتواند در محیط اسیدی معده زندگی کند و بیماری به وجود بیاورد. وارن به بافت معده نگاه می‌کرد و می‌دید نشانه‌های التهاب در نزدیکی جاهایی دیده می‌شود که این موجودات کوچک حضور داشتند. او این مشاهده را در نمونه‌های بعدی هم دنبال کرد. وقتی به همکاری یک پزشک بخش گوارش نیاز پیدا کرد، مدتی بود که نمونه‌ها را ثبت می‌کرد و می‌خواست بداند آن تصویر زیر میکروسکوپ در زندگی بیماران چه معنایی دارد.۱، ۳، ۱۰
مارشال در ۱۹۵۱ در کالگورلی، در غرب استرالیا، به دنیا آمده و در ۱۹۷۴ از دانشگاه استرالیای غربی در رشته طب فارغ شده بود. پیش از شروع کار با وارن، در چند شفاخانه پرت تجربه اندوخته بود. وارن در بخش آسیب‌شناسی با نمونه بافت سروکار داشت و مارشال در بخش بالینی می‌توانست به شرح حال، نتیجه معاینه و پرونده درمان برگردد. همکاری آن‌ها به این ترتیب میان دو بخش شفاخانه شکل گرفت. برای وارن، یک تغییر در ظاهر بافت مهم بود. برای مارشال، همان تغییر وقتی بیشتر معنا پیدا می‌کرد که بتوان آن را کنار وضعیت صاحب نمونه گذاشت.۱، ۲، ۳
در خاطرات وارن، یکی از دشواری‌ها این بود که نمونه‌های معده در سیستم ثبت شفاخانه با کدهای مشابه وارد می‌شدند، حتی وقتی از جای متفاوتی در معده آمده بودند. برای مقایسه، باید روشن می‌شد هر نمونه به کدام بخش معده و کدام بیمار تعلق دارد. این کار پشت صحنه به اندازه نگاه‌کردن به لام اهمیت داشت. اگر پرونده و نمونه درست به هم وصل نمی‌شدند، گروه نمی‌توانست بفهمد باکتری در کنار چه نوع التهابی دیده شده یا بیمار از چه مشکلی شکایت داشته است.۱، ۲
پرونده صد بیمار
گروه در بررسی اولیه نمونه‌های صد بیمار را که پی‌درپی برای معاینه معده آمده و رضایت داده بودند، بررسی کرد. در گزارش، وجود باکتری در نمونه‌ها با آنچه پزشکان هنگام معاینه و بررسی بافت یافته بودند مقایسه شد. باکتری در تقریباً همه بیمارانی که التهاب مزمن فعال یا زخم معده یا دوازدهه داشتند، دیده می‌شد. دوازدهه نخستین بخش روده باریک پس از معده است. نویسندگان در مقاله سال ۱۹۸۴ با احتیاط نوشتند که باکتری «ممکن است عامل مهمی» در علت این بیماری‌ها باشد. این زبان به اندازه عدد صد اهمیت داشت، زیرا در آن مرحله گروه پیوندی میان دو مشاهده ثبت کرده بود و باید علت را بیشتر می‌آزمود.۴، ۵، ۱۰
کار در لابراتوار نیز پیش رفت. در ۱۹۸۲ پژوهش‌گران پرت توانستند باکتری را جداگانه بررسی کنند و از مرحله مشاهده شکل آن در بافت پیش بروند. نام آن در سال‌های نخست هنوز تثبیت نشده بود. در عنوان مقاله ۱۹۸۴ از باکتری‌های خمیده ناشناخته سخن رفت. در نوشته‌های بعدی مدتی نام کامپیلوباکتر پیلوری به کار می‌رفت و سپس هلیکوباکتر پیلوری رایج شد. همین تغییر نام را می‌توان با گذاشتن مقاله‌های ۱۹۸۴، ۱۹۸۸ و ۱۹۹۴ کنار یک‌دیگر دید. هر سه مقاله از پرسشی حرف می‌زنند که در پرت آغاز شده بود و با روشن‌شدن هویت باکتری دقیق‌تر شد.۵، ۷، ۸، ۱۰
مارشال در زندگی‌نامه‌اش از آشنایی با مارتین اسکیرو، پژوهش‌گری در بریتانیا، در آغاز ۱۹۸۳ یاد کرده است. آن تماس به او امکان داد یافته‌های پرت را با کسی در میان بگذارد که تجربه کار با باکتری‌های خمیده را داشت. گفت‌وگو با پژوهش‌گران دیگر از این نظر اهمیت داشت که پیدا شدن یک شکل در نمونه‌های یک شفاخانه، آغاز کار بود. باید پزشکان و لابراتوارهای دیگر هم می‌توانستند آنچه را در گزارش‌ها می‌خواندند، با یافته‌های خود بسنجند. بازگویی مارشال از این دوره هم از تأخیر در نشر خبر می‌دهد و هم از کسانی که به پژوهش توجه نشان دادند.۲، ۶
مارشال سال‌ها بعد در نشست لینداو نامه‌ای را نشان داد که برای ارایه نتیجه‌ها در یک نشست علمی استرالیا دریافت کرده بود. برگزارکنندگان نوشته بودند ۶۷ خلاصه به دست‌شان رسیده و برای ۵۶ مورد جا داشته‌اند. بررسی مارشال و وارن در برنامه نشست جا نگرفت. در جون ۱۹۸۳ یافته‌های نخست در قالب نامه در لنست نشر شد و گزارش مفصل در جون سال بعد در همان مجله آمد. این دو تاریخ نشان می‌دهد که نخستین برخورد همکاران با پژوهش یک‌دست نبود و برای رساندن نتیجه به خوانندگان، محققان از راه‌های مختلفی پیش رفتند.۲، ۴، ۵، ۶
از مشاهده التهاب تا پی‌گیری بازگشت زخم
مارشال در ۱۹۸۴ در یک آزمایش روی خودش عمداً در معرض باکتری قرار گرفت و دچار التهاب معده شد. اهمیت این رویداد در گزارش‌های او به همان التهاب مربوط است. پژوهش درباره زخم و بازگشت آن هنوز به بررسی بیماران در طول زمان نیاز داشت. مارشال در بازگویی‌های بعدی‌اش از کار دیگری یاد کرد که در همان سال‌ها جریان داشت. تیم می‌خواست ببیند اگر در کنار درمان زخم، عفونت برطرف شود، زخم در ماه‌های بعد چگونه رفتار می‌کند. برای جواب دادن به این پرسش، باید بیمار پس از بهترشدن هم به مطالعه برمی‌گشت.۲، ۳، ۷، ۱۰
شورای پژوهش طبی استرالیا از مطالعه پی‌گیری زخم حمایت کرد. مارشال برای دسترسی به شمار کافی بیماران دوباره به شفاخانه سلطنتی پرت برگشت. گروه در مطالعه‌ای که نتیجه‌اش در ۱۹۸۸ در لنست نشر شد، صد بیمار را با زخم دوازدهه و عفونت دنبال کرد. بررسی به‌گونه‌ای ترتیب شده بود که ارزیابی نتیجه تحت تأثیر دانستن نوع درمان قرار نگیرد. آنچه دنبال می‌شد فقط بسته‌شدن زخم در یک معاینه نبود. پژوهش‌گران می‌خواستند بفهمند پس از بهبود، چه کسانی دوباره زخم پیدا می‌کنند و نتیجه در کسانی که عفونت‌شان از بین رفته چه فرقی دارد.۲، ۷، ۱۱
در ۱۹۹۴، مقاله دیگری نتیجه پی‌گیری هفت‌ساله بیمارانی را منتشر کرد که در مطالعه پیشین شرکت کرده بودند. بخشی از آنان دوباره معاینه شدند و پژوهش‌گران وضعیت عفونت و زخم را ثبت کردند. در زندگی‌نامه وارن، این مطالعه از آخرین کارهای عمده او در آسیب‌شناسی معرفی شده است. او می‌گوید پس از درمان موفق عفونت، بازگشت زخم به‌ندرت دیده شد. پژوهش هفت‌ساله به پرسشی پاسخ می‌داد که نتیجه معاینه نخست به‌تنهایی نمی‌توانست روشن کند. در زندگی بیماران، چند ماه یا چند سال بدون برگشت زخم با بهبود کوتاه‌مدت فرق داشت.۱، ۷، ۸
گروه پی‌گیری توانست ۶۳ نفر از ۷۸ بیمار واجد شرایط را دوباره ارزیابی کند. در گزارش، زخم دوازدهه در پنج نفر از ۲۵ بیماری پیدا شد که هنوز عفونت داشتند. در میان ۳۸ بیماری که در بررسی آخر عفونت نداشتند، یک نفر زخم داشت. این شمارش به همان گروه و همان مدت پی‌گیری مربوط بود. نویسندگان در پایان نوشتند که علت‌های دیگری هم می‌توانند در برگشت زخم سهم داشته باشند. نتیجه‌ای که در پرت به دست آمد، به پزشکان امکان داد در کنار وضعیت خود زخم، باقی‌ماندن یا از میان رفتن عفونت را هم در نظر بگیرند.۸
وقتی نتیجه از پرت بیرون رفت
در ۱۹۹۴، مؤسسه‌های ملی صحت امریکا متخصصان گوارش، جراحی، بیماری‌های عفونی، همه‌گیرشناسی و آسیب‌شناسی را برای بررسی شواهد گرد هم آورد. گزارش نشست درباره نقش عفونت در زخم و جایگاه درمان ضدعفونت در آن گروه از بیماران نتیجه‌گیری کرد. در همان گزارش، پرسش‌های دیگری مانند رابطه عفونت با سرطان معده برای تحقیق بیشتر باز ماند. مسیر بحث به این ترتیب از چند لام و پرونده شفاخانه پرت به جایی رسیده بود که متخصصان رشته‌های مختلف باید درباره کاربرد نتیجه در طبابت نظر می‌دادند.۷، ۸، ۹، ۱۰
در سوم اکتوبر ۲۰۰۵، مجمع نوبل اعلام کرد که جایزه طب را به‌طور مشترک به مارشال و وارن می‌دهد. در متن اعلام جایزه، کشف باکتری در کنار روشن‌شدن نقشش در التهاب و زخم آمده است. مجمع در توضیح نتیجه به مجموعه‌ای از کارها، از مطالعه بیماران تا بررسی تأثیر درمان، رجوع کرد. وارن در یادداشت زندگی‌نامه‌ای خود به همان کاری برگشت که از سال‌های نخست انجام می‌داد. می‌خواست بفهمد وقتی عفونت از بین می‌رود، در بافت معده چه تغییری رخ می‌دهد. نتیجه‌های بالینی مارشال و مشاهده‌های بافتی وارن پس از سال‌ها همچنان در کنار هم خوانده می‌شدند.۱، ۲، ۱۰
مارشال در آغاز کار برای یافتن موضوعی پژوهشی به بخش گوارش آمده بود و وارن از پیش نام بیمارانی را نوشته بود که در نمونه‌هایشان باکتری دیده می‌شد. فهرست او در آن زمان راهی برای پیوندزدن دو بخش شفاخانه بود. سال‌ها بعد، فهرست دیگری از بیماران برای پی‌گیری طولانی‌مدت به کار رفت. در فهرست اول پرسش این بود که بیمار با چه مشکلی مراجعه کرده است. در فهرست دوم، پزشکان می‌پرسیدند آیا زخم برگشته است. بین آن دو پرسش، مشاهده‌ای که ابتدا زیر میکروسکوپ ثبت شده بود به نتیجه‌ای رسید که شیوه رسیدگی به بسیاری از بیماران زخم معده و دوازدهه را تغییر داد.۱، ۲، ۷، ۸، ۱۰
منابع و اعتبار عکس‌ها
- رابین وارن، زندگی‌نامه و شرح کار در شفاخانه پرت.
- بری مارشال، زندگی‌نامه و روایت همکاری با وارن.
- اکادمی علوم استرالیا، گفت‌وگو با بری مارشال.
- رابین وارن و بری مارشال، نامه در لنست، ۱۹۸۳.
- مارشال و وارن، گزارش بررسی صد بیمار در لنست، ۱۹۸۴.
- بری مارشال، بازگویی تاریخ کشف در نشست لینداو.
- مارشال و همکاران، مطالعه بازگشت زخم دوازدهه، ۱۹۸۸.
- فوربز و همکاران، پی‌گیری هفت‌ساله بیماران، ۱۹۹۴.
- مؤسسه‌های ملی صحت امریکا، گزارش نشست اجماع ۱۹۹۴.
- مجمع نوبل، اعلام جایزه طب به مارشال و وارن، ۲۰۰۵.
- شورای ملی پژوهش طبی استرالیا، تاریخچه پژوهش زخم معده.
- عکس شاخص، بری مارشال در ۲۰۱۹. عکس از Binarysequence، ویکی‌مدیا کامنز، CC BY-SA 4.0.
