رفتن به محتوا
وب‌سایت احمد وحید پیمان
خوراک نوشته‌هاتماس
روایت، تاریخ، اندیشه

در نوشته‌ها جست‌وجو کنید

تاریخ

سنگ قدیمی حافظ چگونه زیر گنبد تازه حافظیه ماند؟

در حافظیه شیراز، کسی که به سنگ مزار حافظ نزدیک می‌شود از میان ستون‌های بنایی هشت‌گوش می‌گذرد. سنگ تاریخ قدیمی‌تری از ستون‌ها دارد. در روزگار کریم‌خان زند، سنگ مرمری بر قبر گذاشتند و غزل‌هایی از حافظ را بر آن کندند. بنایی که امروز بالای سنگ دیده می‌شود در سده بیستم ساخته شد. بازسازی آن دوره، چینش راه رسیدن به قبر را تغییر داد و سنگ زندیه را در مرکز بنا نگه داشت.
اندازه متن
سنگ قدیمی حافظ چگونه زیر گنبد تازه حافظیه ماند؟

در حافظیه شیراز، کسی که به سنگ مزار حافظ نزدیک می‌شود از میان ستون‌های بنایی هشت‌گوش می‌گذرد. سنگ تاریخ قدیمی‌تری از ستون‌ها دارد. در روزگار کریم‌خان زند، سنگ مرمری بر قبر گذاشتند و غزل‌هایی از حافظ را بر آن کندند. بنایی که امروز بالای سنگ دیده می‌شود در سده بیستم ساخته شد. بازسازی آن دوره، چینش راه رسیدن به قبر را تغییر داد و سنگ زندیه را در مرکز بنا نگه داشت.

گور حافظ در مصلا، در محدوده گورستانی قدیمی در شیراز، قرار داشت. حاکمان مختلف برای مزار ساختمان ساختند یا وضع موجود را تغییر دادند. از نخستین بناهای یادشده در منابع تا سنگ روزگار زندیه، هر مرحله چیزی از خود به جا گذاشت. گورستان همچنان بخشی از محل بود. وقتی در دهه ۱۹۳۰ موضوع تغییر مجموعه دوباره مطرح شد، طراحان با فضایی روبه‌رو بودند که هم محل دیدار از قبر شاعر بود و هم قبرهای دیگری را در خود داشت.

راه رسیدن به مزار در طرح تازه

آندره گدار، معمار و باستان‌شناس فرانسوی، طرح بازسازی سده بیستم را تهیه کرد. پژوهش‌های معماری در شرح طرح از نقش احتمالی ماکسیم سیرو هم یاد کرده‌اند. بناهای محوطه به گونه‌ای قرار گرفتند که حرکت از ورودی و حویلی نخست به سمت تالار و باغ مزار ممکن باشد. اساس کار فقط گذاشتن سقفی روی یک قبر نبود. از لحظه ورود تا رسیدن به سنگ، هر بخش فاصله‌ای میان سرک شهر و محل خواندن شعر کنار قبر ایجاد می‌کرد.

نقش زیر گنبد مزار حافظ در شیراز
نقش زیر گنبد مزار حافظ در شیراز. Pentocelo، CC BY 3.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.

هشت ستون از گنبد پشتیبانی می‌کنند. در فضاهای بین آن‌ها جداری نیست که تمام راه دیدن مزار را ببندد. از داخل، نقش زیر گنبد دیده می‌شود و از بیرون، لبه بام و فاصله ستون‌ها. پایین‌تر از هر دو، سنگی است که از بازسازی پیشین بر جا ماند. از این رو ساختمان تفاوت میان روزگار سنگ و روزگار گنبد را در یک جای واحد نگه داشته است.

بخش‌هایی از حافظیه با گذشت زمان باز هم تعمیر شده‌اند. آنچه در بازدید کوتاه می‌توان دنبال کرد سه مرحله دارد، جای مزار در گورستان مصلا، سنگی که در دوره زندیه بر قبر قرار گرفت و راهی که در بازسازی سده بیستم برای رسیدن به آن ساخته شد. نوشته روی سنگ همان جایی خوانده می‌شود که طرح جدید، نگاه بازدیدکننده را پس از عبور از باغ به آن می‌رساند.

منابع

عکس شاخص. گنبد و ستون‌های بنای مزار حافظ در باغ حافظیه شیراز. Ondřej Žváček، CC BY 2.5، اندازه تصویر تنظیم شده است.

دیدگاه‌تان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دسترسی سریع

ابزارها

برای بستن، به سمت راست بکشید

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com
Verified by MonsterInsights