چگونه موجی در جای نامنتظر، اینگه لمان را به هسته درونی زمین رساند؟

بخشهای این نوشته
اینگه لمان برای بررسی ساختار زمین به خطهایی نگاه میکرد که دستگاههای رصد لرزه روی کاغذ به جا میگذاشتند. هر خط مربوط به زمان و جای معین بود. لرزه در یک محل رخ میداد و اثر موجها در ایستگاههایی با فاصله زیاد ثبت میشد. اگر موجی در فاصلهای ظاهر میشد که بر پایه مدل رایج نباید به آن شکل دیده شود، باید هم خواندن کاغذ بررسی میشد و هم راهی که موج میتوانست در عمق طی کرده باشد.
لمان در موسسه ژئودزی دنمارک کار میکرد. بخشی از کارش با گزارش ایستگاههای لرزهنگاری پیوند داشت. پژوهشگران از تفاوت زمان رسیدن موجها میفهمیدند که آنها در همه بخشهای زمین به یک سرعت حرکت نمیکنند. در عبور از مرز میان دو ماده، مسیر میتواند خم شود یا بخشی از موج بازگردد. وقتی در چند ایستگاه داده ثبت میشد، زمانها میتوانستند نشان دهند کدام مسیر برای توضیح مشاهده مناسبتر است.
رد یک موج ضعیف روی کاغذ
در بررسی لمان، دادههای لرزه ۱۹۲۹ در نیوزیلند به فهم موجهای ضعیف کمک کردند. برخی اثرها در فاصلههایی دیده میشدند که توضیح آنها با تصور یک هسته یکنواخت دشوار بود. او پیشنهاد کرد که بخشی درون هسته وجود دارد که موجها را متفاوت از بخش بیرونی آن هدایت میکند. در مدل پیشنهادی، موج میتوانست با عبور از مرز داخلی به سمت ایستگاهی برسد که در توضیح سادهتر، رسیدن آن نامنتظر بود.

لمان مقاله کوتاه خود را در ۱۹۳۶ منتشر کرد و آن را با نشانه یکی از گونههای موج نامگذاری کرد. نتیجه چندین اندازهگیری از یک جای دور زیر پا به دست آمد. هیچ دستگاهی مستقیما به آن ژرفا فرستاده نشده بود. داده از رخداد طبیعی و از دستگاههایی میآمد که هر کدام در فاصله دیگری روی زمین قرار داشتند. پژوهشهای بعدی تصویر هسته داخلی را کاملتر کردند.
رد باریکی که روی کاغذ دیده میشد، برای ایستگاه تنها نشانه رسیدن انرژی بود. در کار لمان، همان رد وقتی معنی تازه پیدا کرد که با زمان و فاصله گزارشهای دیگر مقایسه شد. ارتباط میان چند ثبت، یک پرسش درباره مسیر موج را به پیشنهادی درباره ساختمان مرکز زمین رساند. پژوهش علمی از این راه از یک خط در ایستگاه به جایی رسید که مشاهده مستقیم آن ممکن نبود.
منابع
عکس شاخص. اینگه لمان، پژوهشگر دنمارکی، در سال ۱۹۳۲. Even Neuhaus (6.2.1863-20.4.1946)، مالکیت عمومی.


