کتاب کلز پس از دزدیدهشدن چگونه دوباره پیدا شد؟

بخشهای این نوشته
در آغاز سده یازدهم، دستنوشتهای که در کلیسای کلز در ایرلند نگهداری میشد، ناپدید شد. سالنامه اولستر نام آن را کتاب بزرگ انجیل کولم کیله ثبت کرده است. ثبت رویداد در نسخههای مختلف سالنامه به ۱۰۰۶ یا ۱۰۰۷ برمیگردد. آنچه در شرح مشترک دیده میشود این است که کتاب شبانه از محل نگهداری برده شد. در آن زمان، هم نوشتههای نسخه اهمیت داشت و هم محفظه آراستهای که برای نگهداری آن ساخته شده بود.
در همان سالنامه آمده است که کتاب پس از دو ماه و بیست شب دوباره پیدا شد. روی آن با قطعهای از چمن پوشانده شده بود و تزیین طلا دیگر همراه آن نبود. کالج ترینیتی دوبلین رویداد را با در نظر گرفتن ارزش محفظهای روایت میکند که دستنوشته را در خود داشت. از کسانی که آن را بردند نام روشنی باقی نمانده است. ثبت قدیمی بیشتر میگوید چه چیزی گم شد و چه بخشی پس از پیدا شدن همراه کتاب نبود.
صفحههایی که کار دیگری هم پیدا کردند
کتاب بار دیگر در کلز ماند و در قرون میانه بهعنوان نسخهای مرتبط با کولم کیله گرامی داشته شد. صفحههای آراسته آن با متن انجیل پیوند داشتند. در بعضی برگها و جاهای خالی، بعدها سندهای معاملات زمین مربوط به صومعه را هم نوشتند. به این ترتیب، یک دستنوشته هم متن و نگارههای قدیمی را نگه داشت و هم نوشتههایی از زندگی نهادی که از آن مراقبت میکرد.

پس از درگیریهای سده هفدهم، کلیسای کلز آسیب دید و نسخه برای حفظ آن به دوبلین فرستاده شد. کتابخانه کالج ترینیتی در دهه ۱۶۶۰ آن را به مجموعه خود افزود. از سده نوزدهم، کتاب در کتابخانه قدیمی کالج به نمایش گذاشته شد. در ۱۹۵۳، آن را در چهار جلد صحافی کردند. این شیوه امکان میدهد برگهایی از بخشهای مختلف در زمانهای گوناگون برای نمایش باز شوند.
در روایت سالنامه، پیدا شدن کتاب با یک جای خالی همراه بود. محفظه و زر از دست رفته بود و خود نسخه در دست باقی ماند. امروز آنچه بازدیدکننده از نزدیک میبیند صفحهای از همان کار است، با خط و رنگی که پیش از آن سرقت در نسخه جا گرفته بود. ثبت کوتاه سالنامه، لحظهای را حفظ کرده که برای مدتی کسی نمیدانست این صفحهها دوباره به دست خواهند آمد یا نه.
منابع
- کتابخانه کالج ترینیتی دوبلین، تاریخ کتاب کلز
- دانشگاه کالج کورک، متن سالنامه درباره سرقت و پیدا شدن کتاب
عکس شاخص. برگ آراسته ۳۴ از کتاب کلز، با نقش حروف آغازین نام مسیح. کتابخانه کالج ترینیتی دوبلین، مالکیت عمومی.


