چگونه در نیوگرنج، پرتو نخست صبح زمستان تا دل تپه رفت؟
بخشهای این نوشته

نشانهای که مایکل اوکلی و گروه کاوش در نیوگرنج بررسی کردند بالای دریچهای بود که مردم از آن وارد گذرگاه میشدند. در بالای مدخل، منفذ جداگانهای وجود داشت. اگر کسی تنها به اندازه در و راه رفتن به داخل نگاه میکرد، کاربرد آن منفذ روشن نمیشد. برای فهمیدن رابطه آن با اتاق انتهای گذرگاه، باید در زمانی معین به جهت نور بیرون نگاه میکردند.
نیوگرنج در خم رود بوین در ایرلند قرار دارد. زیر پشته، گذرگاهی سنگی به اتاقی در داخل بنا میرسد. بنا از دوره نوسنگی به جا مانده است. درهای امروزی و راه دسترسی بازدیدکننده بخشی از اداره محلاند، اما جهت گذرگاه و موقعیت دریچه با ساخت باستانی آن پیوند دارند. خورشید در همه فصلها از نقطه واحدی در افق پدیدار نمیشود. وقتی جهت تابیدن نور در نزدیکی انقلاب زمستانی به امتداد گذرگاه میرسد، پرتو از منفذ بالایی وارد میشود.
یک بار دیدن از داخل اتاق
اوکلی در دهه ۱۹۶۰ در محل کاوش کرد. در ۱۹۶۷، در زمان طلوع روزهای انقلاب زمستانی در اتاق منتظر ماند و ورود پرتو را دید. این مشاهده راهی برای بررسی فرضی بود که از شکل و جای دریچه به دست آمده بود. نور تا اتاق درونی پیش میرود و با بالا رفتن خورشید، نوار روشن برای مدتی گسترش مییابد. سپس مسیر روشنایی تغییر میکند و پرتو از داخل اتاق دور میشود.

طول گذرگاه میان ورودی و اتاق در توضیح رویداد اهمیت دارد. برای رسیدن نور به داخل، سمت تابش باید با راه باریک و نقطه ورودی مناسب باشد. در روزهای نزدیک به کوتاهترین روز سال، این هماهنگی برای چند دقیقه دیده میشود. اداره میراث ایرلند زمان معمول روشن ماندن اتاق را حدود هفده دقیقه شرح میدهد. شدت روشنایی در هر بار به وضع ابرها و هوای افق هم بستگی دارد.
کسی که در بیرون کنار مدخل میایستد، دریچه و گذرگاه را در یک قاب میبیند. آنچه اوکلی در داخل دید نشان داد که رابطه این دو را میتوان با تغییر وضع خورشید در طول سال آزمود. روز مشاهده فرصت داد شکل سنگها، جهت بنا و حرکت نور با هم دیده شوند. پژوهش از همان جا معنی پیدا کرد که پرتو از محلی بالاتر از در به راه افتاد و تا اتاقی دور از سطح زمین رسید.
منابع
- اداره میراث ایرلند و حرکت پرتو انقلاب زمستانی در نیوگرنج
- راهنمای آموزشی اداره میراث ایرلند و مشاهده اوکلی در ۱۹۶۷
عکس شاخص. مدخل نیوگرنج و منفذ بالای گذرگاه در ایرلند. Allen Karsina، مالکیت عمومی.


