پایتخت آزتک‌ها در میان آب ساخته شده بود
بخش‌های این نوشته
روی نقشه چاپ‌شده تنوچتیتلان، راه‌هایی از شهر به کرانه دریاچه می‌رسند. در مرکز نقشه جای معبدها و میدان دیده می‌شود. خانه‌ها، گذرگاه‌ها و آبادی‌های کنار دریاچه هم در اطراف رسم شده‌اند. این تصویر در سال ۱۵۲۴ در نورنبرگ چاپ شد و نسخه معرفی‌شده در کتابخانه کانگرس، نخستین تصویر چاپی اروپایی شهر شمرده می‌شود.
نقشه همراه نامه‌های هرنان کورتس به شارل پنجم به چاپ رسید. نامه‌ها گزارش‌هایی درباره مکزیک، مردم آن و آنچه کورتس در جریان سفر و تصرف دید در بر دارند. خواننده‌ای که نقشه را کنار نامه‌ها باز می‌کرد، می‌توانست شرح شهر را با تصویری از جای ساختمان‌ها و راه‌های ورود مقایسه کند.
این نقشه در توضیح کتابخانه کانگرس بر اطلاعات بومی و اروپایی تکیه دارد. تصویر از یک راه به دست نیامده است. برای خواندن آن باید هم به دانشی توجه کرد که درباره خود شهر وجود داشت و هم به شکل چاپی‌ای که برای خوانندگان اروپا آماده شد. چیزی که روی صفحه روشن دیده می‌شود، رابطه میان مرکز شهر، پهنه آب و راه‌هایی است که این دو را به کرانه‌ها وصل می‌کرد.
راه‌ها در میان دریاچه
وقتی چشم از میدان مرکزی به بیرون می‌رود، راه‌های کشیده‌شده به سوی خشکی را می‌بیند. همین راه‌ها موضوع خوبی برای فهم جایگاه شهرند. آمدن و رفتن به تنوچتیتلان به رابطه میان خشکی و آب وابسته بود. نقشه نشان می‌دهد شهر در مرکز یک شبکه قرار داشت که کناره‌ها، آبادی‌های پیرامون و گذرگاه‌ها را به هم می‌رساند.
نقشه با نشان دادن میدان، معبدها و ساختمان‌ها، خواننده را به فضای مرکزی هم می‌برد. جای دادن بناها در این مقیاس، تصویری از شهری به دست می‌دهد که برای ورود به آن باید راه را از میان دریاچه دنبال کرد. اگر داستان شهر از یک گذرگاه شروع شود، رسیدن به میدان و بناهای پیرامون ترتیب طبیعی روایت خواهد بود. خواننده ابتدا مسیر ورود را می‌بیند و بعد به جایی می‌رسد که در تصویر بیشترین توجه را گرفته است.
نقشه‌ای میان دو روایت
هم‌زمان با خواندن تصویر، باید به زمینه انتشارش توجه کرد. نقشه در کتابی همراه گزارش‌های کورتس چاپ شد و خوانندگان اروپایی از همان راه آن را می‌دیدند. برای مطالعه شهر، منبع ارزش دارد و زاویه آن هم اهمیت دارد. اطلاعات بومی در ساخت طرح سهم داشته و چاپ نهایی در چارچوب گزارش یک فرمانده اسپانیایی انجام شده است.
مکزیکوسیتی امروز در جایی گسترش یافته که تنوچتیتلان در آن بود. نقشه سده شانزدهم فرصتی می‌دهد جای آن شهر را با آب و راه‌های ورودش یک‌جا ببینیم. آنچه روی صفحه به صورت خط‌هایی ساده ثبت شده، همان فاصله‌ای را نشان می‌دهد که یک مسافر برای رسیدن از کرانه به قلب شهر می‌پیمود.
