نمایش «خانه نو، زندگی نو» چگونه از پاکستان به گوش شنوندگان افغانستان رسید؟
بخش‌های این نوشته
گل‌مکی از عابده می‌پرسد کجا می‌رود. صدای مرغ‌ها در پس‌زمینه شنیده می‌شود. عابده راهی نشست شورای روستا است تا درباره برگزاری صنف‌های درسی حرف بزند. این صحنه را گزارش یک پروژه آموزشی در معرفی «خانه نو، زندگی نو» آورده است. گل‌مکی، عابده و روستای بالایی بخشی از دنیای این نمایش رادیویی بودند.
یک نمایش برای شنیدن در خانه
سازمان تولید برنامه‌های آموزشی افغانستان در سال ۱۳۷۳ خورشیدی در پاکستان، با پشتیبانی سرویس جهانی بی‌بی‌سی، کارش را برای تولید برنامه ویژه پناهندگان افغان آغاز کرد. نمایش به فارسی و پشتو پخش می‌شد. بخشی از داستان‌ها به مسائلی اختصاص داشت که شنونده می‌توانست در زندگی خودش هم با آن‌ها روبه‌رو شود.
در نمونه عابده، موضوع آموزش از گفت‌وگوی روزمره دو نفر آغاز می‌شود. نشست شورا، راهی برای واردکردن موضوع مکتب به داستان است. شخصیت‌ها بر سر آب آشامیدنی، فساد یا آینده فرزندانشان هم حرف می‌زنند. شنونده از راه رابطه آن‌ها با هم وارد بحثی می‌شود که در گزارش‌های رسمی معمولاً با عدد یا بیانیه آغاز می‌شود.
از پاکستان تا افغانستان
گروه تولید پس از سقوط دوره نخست طالبان به افغانستان برگشت. در سال ۱۳۹۱ خورشیدی به سازمانی مستقل تبدیل شد و همکاری‌اش با بی‌بی‌سی ادامه یافت. گزارش‌های بی‌بی‌سی و برنامه آموزشی بریتانیا از تداوم پخش این نمایش و استفاده از آن برای پرداختن به موضوعاتی چون درس‌خواندن دختران یاد کرده‌اند.
سرگذشت نمایش را می‌شود از همان صدای مرغ‌ها دنبال کرد. تولیدکنندگان برای شنونده، روستایی با همسایه‌های آشنا ساختند. بحث درباره صنف درسی هم از در خانه شروع می‌شد، پیش از آن‌که عابده به نشست برسد.
منابع
- گزارش پروژه آموزشی درباره صحنه عابده و تاریخچه تولید
- بی‌بی‌سی، شرح برنامه‌های افغانستان در سند ارائه‌شده به پارلمان بریتانیا
- بی‌بی‌سی مدیا اکشن، گزارش افغانستان
عکس شاخص. استودیوی رادیو افغانستان در عکسی از دوره‌ای دیگر. Ahmed-Najib-Biabani-Ibrahimkhel · صفحه منبع · CC BY-SA 3.0
