صدای پشتو چگونه در اردوگاه‌های آلمان ضبط شد؟

در آرشیف صدای دانشگاه هومبولت برلین، بخشی از ضبط‌های جنگ جهانی اول به زبان‌های جنوب آسیا اختصاص دارد. پشتو یکی از زبان‌هایی است که در فهرست این مجموعه ثبت شده است. مردانی که جلو دستگاه ضبط حرف می‌زدند، اسیر جنگی بودند. صدای آن‌ها از اردوگاه به آرشیف رسید و چندین نسل بعد همچنان قابل بررسی است.

کسانی که ضبط می‌کردند و کسانی که حرف می‌زدند

یورگن مارنهولتس، پژوهشگر آرشیف، توضیح داده است که ضبط‌ها از گویندگانی انجام شد که از مناطق گوناگون جنوب آسیا به جبهه آمده بودند و در آلمان اسیر شدند. گروه‌های پژوهشی برای ثبت زبان‌ها و آوازها به اردوگاه‌ها می‌رفتند. در کنار پشتو، در مجموعه از بلوچی، هندی و چندین زبان دیگر نیز نام برده شده است.

زبان ثبت‌شده به‌تنهایی برای تعیین تابعیت یا زادگاه گوینده کافی نیست. برای شناختن هر صدا باید به برگه‌های همراه آن برگشت. این برگه‌ها کمک می‌کنند واژه‌ای مانند «پشتو» در فهرست را به یک گوینده و زمان ضبط پیوند بزنیم. همچنین روشن می‌کنند که طبقه‌بندی پژوهشگران در یک قرن پیش چگونه انجام می‌شد.

فاصله میان صدا و برگه

مجموعه را می‌توان از دو راه خواند. در برگه‌ها اطلاعاتی مانده که برای شناختن گوینده و بستر ضبط لازم است. صدای ثبت‌شده امکان شنیدن تلفظ، مکث و آهنگ گفتار را فراهم می‌کند. هیچ‌کدام جای دیگری را پُر نمی‌کند.

این ضبط‌ها در موقعیتی انجام شد که پژوهشگر امکان رفت‌وآمد داشت و گوینده در اردوگاه اسیر بود. همان نابرابری بخشی از تاریخ مجموعه است. امروز، وقتی فایل صوتی را کنار برگه معرفی و پیشینه اردوگاه می‌گذاریم، بهتر می‌شود فهمید آن صدای دور چگونه به قفسه دانشگاه رسیده است.

منابع

1. یورگن مارنهولتس، پژوهش درباره ضبط‌های جنوب آسیا در آرشیف هومبولت
2. پروژه تاریخ روابط هند و آلمان، معرفی آرشیف صدا

عکس شاخص. گروهی از اسیران مسلمان در اردوگاه وونسدورف در آلمان. Unknown author · صفحه منبع · مالکیت عمومی