بس‌های برقی کابل از سینما پامیر تا کجا می‌رفتند؟

در پایان دهه پنجاه خورشیدی، بس‌های آبی‌وسفید در مسیری میان سینما پامیر و سیلو به راه افتادند. شکل‌شان به بس شباهت داشت و نیروی‌شان را از سیم بالای خیابان می‌گرفتند. گزارش یک انجمن تاریخ حمل‌ونقل چک شمار نخستین بس‌های این خط را ۲۵ دستگاه ثبت کرده است.

خطی که از بالای سر می‌گذشت

ساخت نخستین مسیر با مشارکت یک شرکت برق‌رسانی خطوط از پراگ انجام شد. برای راه‌افتادن چنین وسیله‌ای، خیابان و ایستگاه کافی نبود. سیم‌های برق هم باید از بالای مسیر می‌گذشتند و در محل تقاطع‌ها، حرکت بس با شبکه بالای آن هماهنگ می‌ماند.

در مرحله بعد، کارگران افغان مسیر را گسترش دادند. یک امتداد از سیلو تا هوتل سپین‌زر ساخته شد و امتداد دیگر سینما پامیر را به فابریکه نساجی وصل کرد. شبکه از یک مسیر آغاز شد و بعد بخش‌های بیشتری از شهر را پوشش داد. در بعضی سفرها، مسافر برای ادامه مسیر ناچار بود بس عوض کند و کرایه دیگری بپردازد.

سفر ارزان در بس شلوغ

در گزارش انجمن چک، بس برقی از وسیله‌های ارزان رفت‌وآمد آن دوره کابل معرفی شده است. به همین دلیل در ساعت‌های شلوغ مسافران زیادی داشت. در همان گزارش، از فرسودگی شبکه سیم‌ها در سال‌های بعد نیز یاد می‌شود. برای نگه‌داشتن بس در مسیر، سرویس موتر و نگهداری شبکه برق هر دو لازم بودند.

وقتی نام سینما پامیر، سیلو، هوتل سپین‌زر و فابریکه نساجی را کنار هم می‌گذاریم، نقشه‌ای از رفت‌وآمد شهری در کابل آن دوره به دست می‌آید. همین نشانی‌ها کمک می‌کنند شبکه بس برقی را در اندازه شهر ببینیم و تصور کنیم که برای رسیدن از یک سوی مسیر به سوی دیگر، مسافران در کجا سوار و پیاده می‌شدند.

منابع

1. انجمن تاریخ حمل‌ونقل شهری چک، تاریخ و نقشه بس‌های برقی کابل

عکس شاخص. نمونه بس برقی شکودا ۹ تی‌آر در پاردوبیتسه، از همان خانواده بس‌های کابل. Felix O · صفحه منبع · CC BY-SA 2.0