کارگران خط قطار ینیکاپی چگونه به بندری پنهان رسیدند؟
بخشهای این نوشته

در میانه دهه ۲۰۰۰، زمانی که برای پروژههای قطار و مترو در ینیکاپی استانبول زمین را میکاویدند، آثار شهری قدیمی پیدا شد. میان لایههای گل و رسوب، قطعههای چوبی دیده شدند که از کف و بدنه کشتیها مانده بودند. کسانی که برای تاسیسات ترانسپورتی بزرگ زمین را باز کرده بودند، به بخشی از یک بندر تاریخی رسیده بودند. محل گودبرداری در شهری امروزی قرار داشت و بخش زیادی از بندر در زیر سطح زمین مانده بود.
بندر را به دوره امپراتوری روم شرقی و به بندر تئودوسیوس مربوط میدانند. محل برای پهلوگیری و کار کشتیها استفاده شده بود. با گذشت زمان، رسوب وارد بندر شد و شکل ساحل تغییر کرد. گل و شرایط مرطوب به حفظ بعضی اجزای چوبی کمک کردند. در جاهای دیگر، چوب معمولا پس از قرار گرفتن در معرض هوا و تغییر رطوبت سریعتر آسیب میبیند. پژوهشگران هنگام بیرون آوردن قطعهها باید به همین تغییر توجه میکردند.
کشتیای که از روی کف خوانده شد
در کاوشهای ینیکاپی بیش از سی بقایای کشتی از دورههای گوناگون پیدا شد. از همه کشتیها به یک اندازه چوب باقی نمانده بود. گاه بخشی از کف و ردیف تختهها پیدا میشد و گاه قطعههای بیشتری برای سنجیدن شکل بدنه وجود داشت. جای هر تخته، سوراخ و اتصال میتوانست به تشخیص ترتیب ساخت کمک کند. نقشه و عکس باید پیش از انتقال چوب تهیه میشد تا نسبت قطعهها در محل فراموش نشود.

یک گروه دانشگاه استانبول نمونههای گوناگون را جداگانه بررسی کرد. برای نمونهای که به نام ینیکاپی شانزده ثبت شد، پژوهش درباره مدلسازی دیجیتال سهبعدی انجام شد. مدل به پژوهشگر اجازه میدهد شکل باقیمانده را در کنار بازسازی پیشنهادی بررسی کند. برای بخشهایی که از کشتی نماندهاند، اطلاعات موجود باید از بخشهایی که تنها بر پایه برآورد برگردانده شدهاند قابل تشخیص باشد.
داستان حفاری به یک کشتی ختم نشد. انباشت نمونهها از دورههای مختلف نشان داد که محل در چندین سده به کار دریایی مربوط بوده است. قطار بعد از پایان کارهای عمرانی میتوانست در شبکه شهر حرکت کند. کشتیهای پیداشده راه دیگری برای دیدن رفتوآمد استانبول باز کردند. آنها از زمانی خبر میدهند که مسافر و کالا از آب به ساحلی میرسیدند که امروزه در زیر ایستگاه و خیابان قرار دارد.
منابع
- دانشگاه استانبول و گزارش بقایای کشتیهای دوره بیزانس در ینیکاپی
- مدلسازی سهبعدی کشتی ینیکاپی شانزده
عکس شاخص. بازنمایی یافتههای قایق در مرکز تبادله ینیکاپی استانبول. Dosseman، CC BY-SA 4.0.


