در سوچیمیلکو چگونه میان آبراهها زمین کشاورزی ساختند؟
بخشهای این نوشته

در سوچیمیلکو در جنوب شهر مکسیکو، قایقی که از یک آبراه میگذرد کنار نوارهایی از زمین کشاورزی حرکت میکند. قطعهها معمولا دراز و باریکاند. از هر سو میتوان به بخشی از آنها از راه آب رسید. اگر از بالا دیده شوند، شکل زمین و آبراه به صورت ردیفهایی کنار هم پیدا است. این منظره در طول زمان با کار کسانی پدید آمد که از آب کمعمق و رسوب کف آن برای ساخت زمین استفاده کردند.
قطعههای کشاورزی را چینامپا میخوانند. برای ساختن قطعه، کشاورزان لبههای آن را مشخص میکردند و مواد گیاهی و گل رسوبی را درون محدوده میگذاشتند. با افزودن مواد، سطح زمین بالاتر از آب میآمد. درختانی که کنار بعضی قطعهها قرار دارند با ریشههای خود به نگهداری لبه کمک میکنند. آبراه برای رفتوآمد، دسترسی به گیاهان و تامین بخشی از آب مزرعه به کار میرفت.
مزرعهای که شکل آب را هم عوض کرد
ساختن یک قطعه تازه هم به مساحت زمین میافزود و هم شکل آبراههای پیرامون را تعیین میکرد. برای استفاده در چندین فصل، کشاورزان باید لبه و سطح قطعه را نگه میداشتند و گذر آب را باز میگذاشتند. گل آبراه میتوانست دوباره به خاک مزرعه برگردد. به همین ترتیب، کار در آبراه بخشی از کار روی زمین بود.

پیشینه این شیوه در حوضه مکسیکو به پیش از ورود اسپانیاییها میرسد. در دورههای بعد، با بزرگ شدن شهر، بخشهایی از دریاچهها و شبکه آبراه دگرگون شدند. سوچیمیلکو یکی از جاهایی است که قطعههای فعال و شبکه آبراه هنوز در آن دیده میشوند. در مجموعههای گوناگون، بعضی زمینها برای کشاورزی استفاده میشوند و برخی آبراهها رفتوآمد بازدیدکنندگان را هم میپذیرند. شیوه دسترسی به زمین به همان تقسیم قدیمی میان آب و قطعه وابسته است.
یونسکو بخشهایی از مرکز تاریخی شهر مکسیکو و سوچیمیلکو را در میراث جهانی ثبت کرده است. فائو نیز نظام کشاورزی چینامپا را به دلیل پیوند دانش محلی، آب و تولید غذا معرفی کرده است. برای درک شکل این قطعهها کافی است مسیر لبه یکی از آنها دنبال شود. در یک سوی لبه، خاکی برای کشت جا گرفته و در سوی دیگر، قایق میتواند بگذرد. کار نسلهای پیدرپی همین مرز باریک میان آب و مزرعه را شکل داده است.
منابع
عکس شاخص. قطعههای کشاورزی و آبراههای سوچیمیلکو در مکسیکو. Gael Simon، CC BY-SA 3.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.


