عصایی که از نخستین صعود مونبلان به کارگاه آهنگری رسید

بخشهای این نوشته
در هشتم آگست ۱۷۸۶، دو مرد از شامونی به بلندترین نقطه مونبلان رسیدند. میشل گابریل پاکار طبیب بود و ژاک بالما بخشی از زندگی خود را با کار در کوه، شکار و جمع کردن بلور میگذراند. از پایین کوه، رسیدنشان به قله در حدود شش و بیستوسه دقیقه شام ثبت شد. اشیایی که با خود برده بودند از وسایل کوهنوردی امروز سادهتر بود. هر یک عصای بلند چوبی با نوک فلزی داشت.
صعود پیش از آن بارها مورد توجه کسانی قرار گرفته بود که از شامونی به کوه مینگریستند. اوراس بندیکت دو سوسور، دانشمند اهل ژنو، برای یافتن راه رسیدن به بالا جایزه تعیین کرده بود. راه در خود کوه پیچوخم داشت و مسیرهای برفی از پایین همیشه به روشنی دیده نمیشدند. برای بالما و پاکار، عصا وسیلهای بود که میشد هنگام راه رفتن وزن را به آن تکیه داد و سطح پیش رو را با آن سنجید.
عصا پس از مرگ بالما
بالما پس از صعود نخست باز هم به مونبلان رفت. عصایی که به آن سفر نسبت داده میشود، پس از مرگش به حراج اموال رسید. ژان مریل پایو، نجار محلی، آن را خرید. نوک فلزی آسیب دیده بود و او برای ترمیم به کارگاه پییر دوواسو رفت. آهنگر پس از شنیدن سرگذشت عصا پیشنهاد کرد عصای دیگری در برابر آن بدهد. به این ترتیب، قطعه قدیمی در خانواده آهنگر ماند.

برای سده نخست صعود، یکی از وارثان خانواده از خریدار اولیه گواهی کتبی خواست. شهرداری محل امضا را تایید کرد. سالها بعد، هنگامی که سیل به جایی رسید که سند در آن نگهداری میشد، نسخه اصلی آسیب دید. خانواده از پیش یک کاپی تهیه کرده بود. خود عصا نیز پس از چند نسل در اختیار همان خانواده مانده بود.
در ۲۰۱۸، عصا برای مردم به نمایش گذاشته شد. سرگذشت آن پس از صعود، از کنار قله به حراج، از حراج به دکان آهنگر و از آنجا به موزیم رسید. سند قدیمی برای شناختن این مسیر اهمیت داشت، چون ظاهر یک چوب بلند بهتنهایی نمیگوید چه کسی آن را به کوه برده است. همراهی روایت خانواده و گواهی قدیمی امکان داد شی کوچکتر از کوه، با نام همان صعود در فهرست موزیم ثبت شود.
منابع
- راهنمای تاریخی شامونی، سرگذشت عصای ژاک بالما و انتقال به موزیم
- راهنمای تاریخی شامونی، نخستین صعودهای مونبلان
عکس شاخص. تصویر تاریخی ژاک بالما، از نخستین صعودکنندگان مونبلان. عکاس ناشناس، مالکیت عمومی.


