در تالابهای عراق چگونه از نی برای مهمانخانه طاق ساختند؟

بخشهای این نوشته
در تالابهای جنوب عراق، مهمانخانهای که به نام مضیف شناخته میشود میتواند از دور مانند ردیفی از قوسهای بلند دیده شود. سازندگان این قوسها را از نیهایی بالا میبرند که در آبگیرها و کنار تالاب میرویند و در دسترس جامعه محلیاند. پیش از بالا رفتن طاق، نیها باید در اندازهها و دستههای گوناگون آماده شوند. دستهای که بار سقف را میگیرد با حصیری که سطح میان دو قوس را میپوشاند یک کار انجام نمیدهد.
ساخت مضیف به کار گروهی نیاز دارد. یک نفر به تنهایی نمیتواند دسته بلند نی را در هر دو سوی بنا نگه دارد و همزمان شکل خم آن را تنظیم کند. سازندگان چند دسته را برای هر قوس میبندند و در کنار هم قرار میدهند. زمانی که قوسهای پیدرپی برپا شدند، میتوان میانشان را با حصیرهای بافته پوشاند. فضای بزرگ درون بنا از کنار هم قرار گرفتن همان قوسها شکل میگیرد.
نی در جای ستون و دیوار
نی برای بعضی بخشها باید سفت و دراز باشد و برای بخش دیگر بتواند در بافت حصیر قرار بگیرد. انتخاب و آماده کردن ماده بخشی از دانش ساخت است که از راه مشاهده و کار کنار سازنده باتجربه منتقل میشود. در هوای گرم و مرطوب تالاب، کار نگهداری بنا پس از ساخت ادامه پیدا میکند. اجزایی که فرسوده میشوند میتوانند جداگانه تعمیر یا عوض شوند.

مضیف برای پذیرش مهمان، گفتوگو و اجرای بخشهایی از زندگی اجتماعی کاربرد دارد. تالار باید جایی برای نشستن چندین نفر در کنار یکدیگر فراهم کند. بزرگی فضا به شمار و فاصله قوسها مربوط میشود. مواد بنا از محیط پیرامون میآیند، اما اندازه و شکل آن با کاری که جامعه از تالار انتظار دارد ارتباط دارد.
یونسکو در ۲۰۲۳ مهارتهای ساخت مضیف را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ثبت کرد. ثبت به شیوه انتخاب و آماده کردن مواد، کار سازندگان و انتقال دانش مربوط است. برای دیدن نتیجه، میشود مسیر یک قوس را از زمین تا بالای سقف دنبال کرد. آنچه در بالا به صورت تیر بلند دیده میشود، از ساقههای جداگانهای ساخته شده که در کنار هم وزن و شکل را نگه میدارند. تالار زمانی کامل میشود که همان کار در امتداد چند قوس تکرار گردد.
منابع
عکس شاخص. فضای داخلی یک مضیف ساختهشده از نی در تالابهای عراق. حكمت العياشي، CC BY-SA 4.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.


