کمانداران کاخ داریوش در شوش چگونه از آجر ساخته شدند؟

بخشهای این نوشته
در موزیم لوور، چند کماندار کنار هم روی تابلویی از آجر دیده میشوند. تن هر پیکره از یک قطعه ساخته نشده است. خطهای باریکی که میان آجرها ماندهاند از لباس، دست و شکل کمان میگذرند. وقتی آجرها کنار هم قرار گرفتهاند، پیکره به چشم یکپارچه میآید. برای دیدن شیوه ساخت باید نگاه را از قامت یک کماندار پایین آورد و مرزهایی را دنبال کرد که نقش را به قطعههای جدا تقسیم میکنند.
این آجرها از کاخ داریوش یکم در شوش آمدهاند. مدخل مجموعه لوور تابلو را به دوره هخامنشی و زمان فرمانروایی داریوش نسبت میدهد. در آن مدخل، جنس قطعهها سرامیک سیلیسی لعابدار و شیوه ساخت قالبگیری و به کار بردن چند رنگ ثبت شده است. سازندگان بخشی از شکل و رنگ پیکره را روی هر قطعه آماده میکردند. نظم چیدن آجرها تعیین میکرد که خط لباس و اندام از یک قطعه به قطعه بعدی چگونه ادامه یابد.
از قطعههای کاوش تا تابلوهای موزیم
در دهه ۱۸۸۰، کاوش هیات مارسل دیولافوا در شوش بخشی از آجرهای کاخ را آشکار کرد. قطعههای بازیافته به موزیم رسیدند و برای شناختن و نمایش نقشها بررسی شدند. فهرست لوور برای تابلوی پنج کماندار، محل کشف و سالهای کار هیات را ثبت کرده است. همین اطلاعات، جای این اثر را میان یک کاخ باستانی، کاوش سده نوزدهم و شیوه نمایش امروزی آن مشخص میکند.

یک تابلو در لوور پنج کماندار رو به چپ را کنار هم دارد. قطعههای دیگر هم با شمارههای جداگانه ثبت شدهاند. پژوهشهای مرمت از چند مرحله بازچینی تابلوهای کمانداران یاد میکنند. قرار دادن یک قطعه در کنار قطعه دیگر کاری بود که باید با بررسی امتداد نقش و اندازه آجر هماهنگ میشد. در یک تصویر نزدیک میتوان دید چرا بخشی از کمان یا رنگ لباس برای شناسایی جای آجر اهمیت پیدا میکند.
تابلوهای باقیمانده همه دیوارهای کاخ شوش را بازسازی نمیکنند. آنها نمونهای از سطح آراسته بنا را حفظ کردهاند. از چند قدم دور، تکرار قامتها به چشم میآید. از نزدیک، ساختار بندبند اثر دیده میشود. این دو دید به یک شیء برمیگردند، تابلویی که برای بخشی از کاخ ساخته شد و قرنها بعد، قطعه به قطعه در مجموعه موزیم دوباره خوانده شد.
منابع
- موزیم لوور و پرونده تابلوی پنج کماندار از کاخ داریوش یکم در شوش
- موزیم لوور و فهرست قطعه دیگری از تابلوهای کمانداران شوش
- راهنمای آموزشی موزیم لوور درباره کاخ داریوش در شوش و تابلوی کمانداران
عکس شاخص. تابلوی آجری کمانداران از کاخ داریوش یکم در شوش، در موزیم لوور. Unknown artist Unknown artist، مالکیت عمومی.


