بارتولومئو دیاس چگونه پس از دیدن ساحل، فهمید از دماغه گذشته است؟
بخشهای این نوشته

در فبروری ۱۴۸۸، کشتیهای بارتولومئو دیاس به خلیجی در ساحل جنوبی افریقا رسیدند که امروزه ماسلبی نامیده میشود. آنها پیش از رسیدن به خلیج دورهای را دور از خشکی گذرانده بودند. وقتی دوباره به ساحل رسیدند، موقعیت آن نسبت به امتداد ساحلی که پیشتر دنبال کرده بودند فرق داشت. کشتیها از بخش جنوبغربی افریقا گذشته بودند و اکنون زمینی را میدیدند که در شرق دماغه امتداد داشت.
هدف این سفر برای دستگاه پادشاهی پرتگال یافتن ادامه یک مسیر دریایی بود. کشتیهای پرتگالی در سفرهای پیشین بخشهایی از ساحل غربی افریقا را پیموده بودند. مسئله این بود که ساحل تا کجا پایین میرود و از چه نقطهای راهی به سوی شرق باز میشود. خدمه میتوانستند تا وقتی خشکی را میدیدند از شکل ساحل برای دریافتن جهت استفاده کنند. در بخش دور از خشکی، پیشروی و بازگشت به ساحل به باد، جریان و برآورد جهت وابسته بود.
ساحل از طرف دیگر
شرحهای سفر بازگشت دیاس به سوی شمال را پس از رفتن به عرضهای جنوبیتر یاد میکنند. وقتی کشتیها دوباره با خشکی روبهرو شدند، دریافتند که در شرق دماغهاند. رسیدن به ماسلبی برای مسیر اهمیت داشت، چون عبور را میشد با دیدن جای تازهای در ساحل ثبت کرد. کشتیها راه را در امتداد ساحل جنوبی ادامه دادند و پیش از بازگشت تا ناحیهای دورتر در شرق رفتند.

در روایت بهجامانده از دریانوردی پرتگال، نام «دماغه توفانها» با این سفر پیوند دارد. بعدها نام دماغه امید نیک رواج گرفت و مسیر را به طرح دسترسی از راه افریقا به اقیانوس هند مربوط میکرد. سفر دیاس به هند نرسید. نزدیک به یک دهه بعد، واسکو دا گاما در سفری دیگر از دماغه گذشت و راه خود را تا هند ادامه داد. آن سفر از تجربه رفت و برگشت کشتیهای دیاس در آبهای جنوب افریقا بهره برد.
ارزش مسیر در آن بود که یک پرسش را به چند جای قابل پیگیری روی ساحل تبدیل کرد. میشد از بندرهای غربی پایین رفت، از کنار انتهای قاره گذشت و در آبهای ساحل جنوبی به پیشروی ادامه داد. برای مردمی که در آن ساحل زندگی میکردند، آمدن کشتیهای پرتگالی آغاز تماس تازهای بود. برای دیاس، همان لحظه بازدیدن خشکی در ماسلبی کمک کرد تا نتیجه بخش دور از ساحل روشن شود.
منابع
- موزیم نیروی دریایی پرتگال و رسیدن دیاس به ماسلبی
- آرشیف نیروی دریایی پرتگال و سفر بعدی واسکو دا گاما
عکس شاخص. نمونه بازساخته کشتی بارتولومئو دیاس در موزیم ماسلبی. Bernard DUPONT from FRANCE، CC BY-SA 2.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.


