نویسنده: وحید پیمان

سایه‌ای بر نقشه‌های فرسوده: زمینه‌های شکل‌گیری پیمان لوزان سال‌های پس از جنگ جهانی اول، ترکیه را در وضعیتی قرار داده بود که کمتر می‌شد آن را با دوران پیشینش مقایسه کرد. امپراتوری عثمانی، که زمانی گسترده‌ترین سرزمین‌ها را در سه قاره در اختیار داشت، اکنون در آستانه‌ی فروپاشی کامل بود. این فروپاشی یک اتفاق سیاسی […]

بستر متلاطم امپراتوری و تولد یک ضرورت تاریخی در آغاز قرن بیستم، امپراتوری عثمانی همچون کشتی‌ای بود که در طوفانی سهمگین گرفتار آمده بود؛ امپراتوری‌ای که روزگاری گستره‌ای وسیع و مردمانی متنوع را در خود جای داده بود، حالا در لبه پرتگاه از هم‌پاشیدگی ایستاده بود. این بستر تاریخی، زمینه‌ای فراهم کرد تا شخصیتی چون […]

سایه‌ای که بر قصر توپ‌قاپی افتاد امپراتوری عثمانی، با آن همه شکوه و گستردگی‌اش، در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به تدریج رنگ می‌بازد. این افول نتیجه‌ی اشتباهات سیاسی یا نظامی بود،. همچنین روایت پیچیده‌ای از تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بود که هر گوشه‌ای از قلمرو امپراتوری را دربر گرفته بود. در این […]

در هم‌تنیدگی سنت و مدرنیته: بازخوانی جامعه عربستان در قلب صحرای بزرگ عربستان، جایی که بادهای گرم تاریخ با عطر صمغ درختان عربی و صدای اذان از مناره‌های قدیمی در هم می‌آمیزند، جامعه‌ای در حال تغییر است. اصلاحات اجتماعی و اقتصادی اخیر، همچون موجی نرم و در عین حال بی‌وقفه، ساختارهای سنتی را به چالش […]

نسیم خلیج فارس و تغییرات نامحسوس در هندسه قدرت جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱، رخدادی بود که پهنه نظامی و سیاسی منطقه را متحول کرد،. همچنین به شکلی ظریف و پیچیده، جایگاه عربستان سعودی در منظومه قدرت خاورمیانه را دگرگون ساخت. این تحول، نه در قالب تغییرات رسمی و آشکار، بلکه در […]

سکوتی شکسته در قلب مقدس‌ترین مکان سال ۱۹۷۹، زمستانی بود که حتی سرمای شب‌های مکه نمی‌توانست بُعدی از سردرگمی و اضطراب را که در دل‌های مردم عربستان نفوذ کرده بود، بپوشاند. مسجدالحرام، جایی که سال‌ها به عنوان نماد ثبات، امنیت و تقدس شناخته می‌شد، ناگهان تبدیل به صحنه‌ای از آشوب و تردید شد. اشغال این […]

سایه‌های بلند بی‌قراری بر حیات سیاسی عربستان در سال‌های منتهی به جنگ‌های اعراب و اسرائیل، عربستان سعودی در موقعیتی قرار داشت که باید میان هویتی مذهبی و واقعیت‌های سیاسی زمانه تعادل برقرار می‌کرد. این کشور که خود را به عنوان نگهبان دو شهر مقدس اسلام معرفی می‌کرد، با فشارهای داخلی و خارجی متعددی روبرو بود […]

طلوع نفت در قلب بیابان در سال‌های پیش از پیدایش آرامکو، صحرای عربستان همچون گستره‌ای بکر و ناشناخته به نظر می‌رسید؛ جایی که زندگی بیشتر بر پایه کوچ و کشاورزی محدود می‌چرخید و نفت، حتی به عنوان یک منبع بالقوه، کم‌تر مورد توجه بود. اما زمین زیر این شنزارهای بی‌کران، رازهایی داشت که قرار بود […]

طلوع سیاه در دل شن‌های بی‌پایان سال‌ها پیش از آنکه برج‌های شیشه‌ای ریاض سر به آسمان بکشند و بزرگراه‌ها چون رگ‌های حیاتی در دل صحرا گسترده شوند، عربستان سعودی سرزمینی بود که بیشتر به قصه‌های هزار و یک شب می‌مانست تا به مرکز جهانی انرژی. زندگی در این منطقه، به سختی و به کندی می‌گذشت؛ […]

سایه‌های بلند صحرای نجد: تولد پادشاهی در دل بیابان تصور کنید مردی را که در دل بیابان‌های خشک و سوزان نجد، جایی که بادهای داغ شن‌های ریز را به رقص درمی‌آورد، ایستاده است. عبدالعزیز بن سعود، جوانی که آینده‌ای پیچیده و پرچالش در پیش داشت، اما چیزی در نگاهش بود که حکایت از اراده‌ای فراتر […]

در سایه‌ی قدرتی نوظهور: آغاز یک رقابت پیچیده در ابتدای قرن نوزدهم، شبه‌جزیره عربستان صحنه‌ی تحولات عمیقی بود که نه‌تنها ساختارهای سیاسی و اجتماعی آن را دگرگون کرد، بلکه نقشه‌ی قدرت در منطقه را نیز بازنویسی نمود. دولت اول سعودی که در پی ایدئولوژی وهابیت و با رهبری محمد بن عبدالوهاب شکل گرفته بود، با […]

نسیم تغییر در بیابان‌های خاموش در آغاز قرن نوزدهم، شبه‌جزیره عربستان همچون تکه‌ای خام و گسترده از زمین بود که زیر آسمان بی‌پایانش، مردمانی پراکنده و قبیله‌هایی متنوع در پی حفظ بقا و هویتی بودند که قرن‌ها بر آن استوار شده بود. این سرزمین، با همه خشونت و زیبایی‌اش، بیشتر به چشم جهانیان ناشناخته می‌آمد؛ […]

درهم‌آمیختگی ایدئولوژی و قدرت: تولد یک پیمان تاریخی دهه‌های پایانی قرن هجدهم در شبه‌جزیره عربستان، صحنه‌ای بود از تلاطم‌های سیاسی و اجتماعی که کمتر کسی می‌توانست در آن پیش‌بینی کند چه آینده‌ای رقم خواهد خورد. محمد بن سعود، رهبر یک قبیله محلی در منطقه نجد، و محمد بن عبدالوهاب، مبلغ دینی و اصلاح‌طلبی با ایده‌هایی […]

سایه‌های پنهان بازیگری: پاکستان و پیچیدگی‌های جنگ افغانستان در دهه ۱۹۸۰، افغانستان درگیر یکی از طولانی‌ترین و پیچیده‌ترین جنگ‌های خود بود؛ نبردی که خاک این کشور را به لرزه درآورد،. همچنین هویت‌های منطقه‌ای و جهانی را نیز به چالش کشید. در این میان، پاکستان به عنوان همسایه‌ای نزدیک و همزمان بازیگری فعال، نقش خود را […]

سایه‌ای که بر خاک پاکستان گسترده شد سال ۱۹۷۷، زمانی که ضیاءالحق با کودتایی نظامی قدرت را در پاکستان به دست گرفت، هیچ‌کس به‌درستی نمی‌دانست که این آغاز چه فصل تازه‌ای در تاریخ پیچیده و پرتنش این کشور خواهد بود. در نگاه اول، شاید حکومتی نظامی همچون هر تجربه دیگری در تاریخ معاصر پاکستان به […]