روز نخستین انتخابات مستقیم ریاستجمهوری افغانستان در ۱۳۸۳ چگونه گذشت؟
بخشهای این نوشته

در ۹ اکتبر ۲۰۰۴، برابر با ۱۸ میزان ۱۳۸۳، رایدهندگان افغان برای انتخاب رییسجمهور به مراکز رایدهی رفتند. در بعضی عکسها، گروهی پیش از رسیدن به صندوق در صف دیده میشوند. در عکسی دیگر، کارمند انتخابات به رایدهنده درباره برگه توضیح میدهد. چیزی که از دور یک خط در تقویم سیاسی است، برای افراد از چند کار ساده تشکیل میشد. نخست باید به مرکز میرسیدند، سپس برگه را میگرفتند و پس از انتخاب، آن را به صندوق میانداختند.
پیش از روز رایدهی، ثبتنام در چند مرحله پیش رفته بود. گزارش سازمان ملل ارقام و مرحلههای ثبت را جداگانه توضیح میدهد. یکی از موضوعها حضور زنان بود. شماری از زنان برای نخستین بار به عنوان رایدهنده در انتخابات مستقیم ریاستجمهوری شرکت میکردند. عکسهای کابل و برخی مناطق دیگر نمایی از همین حضور ارائه میدهند. هر عکس به یک مرکز و لحظه مشخص مربوط است و تجربه همه ولایتها را به یک اندازه بازتاب نمیدهد.
برگهای با نام ۱۸ نامزد
گزارشهای سازمان ملل از ۱۸ نامزد در این انتخابات یاد میکنند. حضور چندین نام روی برگه برای کسانی که نخستین بار رای میدادند به معنای آشنا شدن با شکل کار بود. در بعضی مراکز، کارمند روند استفاده از برگه را برای مراجعهکنندگان توضیح میداد. پس از پایان رایدهی، شمارش و بررسی نتیجه مرحله جداگانهای بود. روزی که مردم رای خود را در صندوق گذاشتند، با زمانی که نتیجه اعلام شد فاصله داشت.

در گزارش بعدی سازمان ملل، حامد کرزی با ۵۵٫۴ درصد آرا به عنوان برنده ثبت شد. این رقم بخشی از نتیجه نهایی است. عکسهای روز رایدهی به موضوع دیگری مربوطاند. آنها امکان میدهند آدمهایی دیده شوند که پیش از اعلام نتیجه، در مرکز رایدهی حضور یافته بودند. تاریخ یک انتخابات از هر دو نوع شاهد ساخته میشود، از ثبت شمار و از سندهایی که کار روز را در محل نشان میدهند.
بعضی کسانی که در ۱۸ میزان به مرکز آمدند پیشتر در انتخابات ریاستجمهوری رای نداده بودند. برای آنان این رویداد با راه رفتن، انتظار و گرفتن یک برگه آغاز میشد. صورت جلسه و آمار، نتیجه را نگه داشتهاند. عکسها نشان میدهند که نتیجه بعد از چه مرحلهای از کار مردم، مسئولان مرکز و کارکنان انتخابات به دست آمد.
منابع
- سازمان ملل و گزارش ثبتنام و روند نخستین انتخابات مستقیم ریاستجمهوری افغانستان
- سازمان ملل و گزارش شمار نامزدها و نتیجه انتخابات ۹ اکتبر ۲۰۰۴
- آرشیف سخنان دبیرکل سازمان ملل درباره حضور رایدهندگان افغانستان در انتخابات ۱۳۸۳
عکس شاخص. زنان رایدهنده در نخستین انتخابات مستقیم ریاستجمهوری افغانستان، کابل، اکتبر ۲۰۰۴. ALBANA VOKSHI، مالکیت عمومی.


