چگونه پنج کارآموز پیشین در ناحیه باسک یک کارخانه تعاونی ساختند؟

بخشهای این نوشته
در میانه دهه ۱۹۵۰، پنج نفر که در یک مکتب فنی در ناحیه باسک اسپانیا آموزش دیده بودند، برای آغاز تولید صنعتی گرد آمدند. تجربه کار و آموزههای فنی آنان باید به کارخانهای میرسید که بتواند برای فروش دستگاه بسازد. یکی از خواستهای گروه این بود که کسانی که در تولید کار میکنند، در اداره واحد هم سهم داشته باشند. کارخانه در ۱۹۵۶ به نام اولگور شناخته شد. نام آن به آغاز شبکهای از تعاونیهای منطقه پیوند یافت.
مکتب فنی چند سال پیشتر با کوشش خوزه ماریا آریسمندیاریِتا در شهر موندراگون شکل گرفته بود. آموزش برای جوانانی اهمیت داشت که میخواستند در صنعت کار کنند. یاد گرفتن ساخت قطعه و اداره کارگاه یک بخش بود. گرد آوردن سرمایه، فراهم کردن محل و پیدا کردن بازاری که محصولات را بخرد بخشهای دیگر بودند. کسانی که تعاونی را آغاز کردند به هر دو نوع کار نیاز داشتند.
نخستین محصولات کارگاه
اولگور در تولید لوازمی مانند دستگاههای گرمایشی و پختوپز کار کرد. محصول باید از اندازه یک نمونه آزمایشی به چیزی برسد که در نوبتهای جداگانه ساخته شود. کارخانه برای همین کار به تقسیم وظیفه، تامین مواد و سنجش کیفیت نیاز داشت. شیوه اداره تعاونی نیز باید در جریان همین کار روزانه اجرا میشد. کارگران در کنار ساخت و عرضه کالا، به شکل عضویت و تصمیمگیری بخشی از مجموعه پیوند داشتند.

تعاونیهای دیگری در منطقه شکل گرفتند و در سالهای بعد، شبکه موندراگون گسترش یافت. کارخانه اولگور بخشی از این آغاز بود. رشد شبکه به موسسههای آموزشی، مالی و صنعتی دیگر نیز مربوط شده بود. خصوصیاتی که در یک کارگاه کوچک میشد با گفتوگوی مستقیم میان چند نفر اداره کرد، در شبکه بزرگتر به قاعده و نهادهای بیشتری نیاز داشتند.
برای دنبال کردن آغاز موندراگون میتوان راه مهارت را از صنف تا خط تولید دید. شاگردان در مکتب یاد میگرفتند که چگونه کار فنی را انجام دهند. در کارخانه باید نتیجه کار را در شکل محصول ببینند و درباره ادامه تولید تصمیم بگیرند. ابتکار آنها تنها در ساختن وسیلهای برای خانه نبود. باید شکلی از اداره را نیز در کنار دستگاه و کارگاه پیش میبردند که حضور سازندگان را به تصمیمهای کارخانه وصل کند.
منابع
عکس شاخص. سردیس خوزه ماریا آریسمندیاریِتا در دانشگاه موندراگون. Omer Bart (עמר ברט)، CC BY-SA 3.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.


