نامهای از جزیره رابن چگونه پس از سیوهفت سال به مخاطبش رسید؟

بخشهای این نوشته
در می ۲۰۰۸، روت مولر در بنیاد نلسون مندلا دفتر نامههای خانوادگی او را بررسی میکرد. در دفتر به نامهای رسید که تاریخش جنوری ۱۹۷۱ بود و برای کسی به نام نوموولا نوشته شده بود. دفتر از اوایل سالهای زندان مندلا باقی مانده بود. پایین نامه نام و نشانی مخاطب نوشته شده بود. مولر نام را شناخت و دریافت که میتواند بپرسد آیا نامه زمانی به صاحبش رسیده بود یا خیر.
نوموولا نامی بود که در اینجا برای جویس سیکاکانه به کار رفته بود. او با دریافت خبر پیدا شدن متن گفت اصل نامه را نگرفته است. مولر نسخه تایپشده متن را برایش فرستاد. به این ترتیب، کسی که نامش در پایین صفحه دفتر آمده بود، در ۲۰۰۸ توانست نامهای را بخواند که برایش در ۱۹۷۱ نوشته شده بود. میان تاریخ بالای نامه و رسیدن متن به مخاطب سیوهفت سال فاصله بود.
نسخهای که در دفتر ماند
مندلا هنگام نوشتن نامه در زندان جزیره رابن بود. نامهنگاری زندانیان از راه اداره زندان میگذشت و محدودیت داشت. دفتر به زندانی امکان میداد متن را پیش از نوشتن نسخهای که باید فرستاده میشد نزد خود ثبت کند. بنیاد مندلا میگوید متن مورد نظر در چنین دفتری مانده بود. وجود نوشته در دفتر گواه آن است که نامه تهیه شده بود. مسیر نسخهای که قرار بود بیرون برود روشن نیست.

در پرسشوپاسخی که بنیاد پس از پیدا شدن نوشته منتشر کرد، سیکاکانه درباره افراد و رویدادهایی توضیح داد که در متن با نام یا اشاره یاد شده بودند. بخشی از معنای نامه از راه همین گفتوگو روشن شد. خواندن کلمهها یک مرحله بود و شناختن منظور نویسنده از اشارههایی که در متن گذاشته بود مرحله دیگر. کسی که در آرشیف نامه را پیدا کرد، بدون شناخت زمینه نمیتوانست همه نامها و روابط را از روی صفحه تشخیص بدهد.
این پرونده دو زمان را در یک سند کنار هم قرار داده است. در زمان نخست، نویسنده در زندان نوشت و متن را در دفتر ثبت کرد. سالها بعد، یک آرشیفدار نوشته را خواند و مخاطب توانست نسخهای از آن را ببیند. دفتر خانوادگی مانند نشانی پستی کار نمیکرد. آنچه امکان رسیدن متن را پس از سالها فراهم کرد، باقی ماندن نسخه و پیدا شدن کسی بود که نام پایین صفحه را شناخت.
منابع
عکس شاخص. نلسون مندلا در ۱۹۹۴، پس از سالهای زندان. Kingkongphoto & www.celebrity-photos.com from Laurel، CC BY-SA 2.0، اندازه تصویر تنظیم شده است.


