معبدهای ابوسمبل چگونه سنگبهسنگ از کنار آب بالا برده شدند؟

بخشهای این نوشته
در دهه ۱۹۶۰، آب پشت بند بلند اسوان بالا میآمد. در جنوب مصر، معبدهای ابوسمبل در دیوارهای سنگی نزدیک مسیر نیل قرار داشتند. اگر معبدها در همان ارتفاع میماندند، بخشی از ناحیه به زیر آب میرفت. مجسمههای بزرگ جلوی معبد از سنگ خود صخره تراشیده شده بودند. برای دور کردن یک بنا از آب، کارگران معمولا میتوانند قطعههای جدا را از هم باز کنند. در ابوسمبل، باید برای جابهجا کردن بخشهایی که از صخره جدا نبودند راه دیگری پیدا میشد.
معبدها در دوره رامسس دوم ساخته شده بودند. سردر معبد بزرگ چهار پیکره نشسته داشت و درون بنا تالارها و نقشهای دیگری قرار داشتند. حفظ مجسمههای بیرون به تنهایی کافی نبود. طرح نجات باید اتاقها، نوشتهها و نسبت بخشهای داخلی و بیرونی را نیز در نظر میگرفت. مصر با همکاری یونسکو و گروههای بینالمللی طرحی را پیش برد که معبدها به قطعههای بزرگ تقسیم و در سطحی بالاتر تنظیم شوند.
برش در امتداد بخشهای ثبتشده
برای جابهجایی، گروهها شکل بنا و جای قطعهها را به دقت ثبت کردند. سنگها شماره و نشانی گرفتند. برشها تا حد ممکن باید با جزئیات نقش و سطح سازگار میشدند. سپس دستگاههای بالابر قطعهها را به محل تازه میبردند. اگر ترتیب جابهجا میشد، وصل کردن شکل پیکره یا خط نوشته دشوار میگردید. از همین رو، فهرست قطعهها و شکل قرارگیری اولیه به اندازه قدرت دستگاههای حمل اهمیت داشت.

معبدها در محل بلندتر بازسازی شدند. در اطراف آنها، سازه و پوششی ساخته شد تا حالت قرار گرفتن اتاقها در دل تپه حفظ شود. کوشش شد راستا و رابطه بخشها با هم تا اندازه ممکن باقی بماند. کار در ۱۹۶۸ به مرحله گشایش رسید. کسی که امروز از جلو به پیکرهها نگاه میکند، میتواند همان ترتیب را ببیند که در عکسهای پیش از انتقال وجود داشت، هرچند سطح زمین پیرامونشان تغییر کرده است.
ماجرای ابوسمبل در عکسهای پروژه میان دو وضعیت دیده میشود. در یک عکس مجسمه در امتداد صخره است و در عکس دیگری بخشی از آن به صورت قطعهای جدا حرکت میکند. نتیجه زمانی شکل گرفت که همان قطعه دوباره در کنار بخشهای ثبتشده قرار گرفت. انتقال به کمک ساخت سازه تازه ممکن شد و بازسازی ظاهر معبد به شناخت دقیق ترتیبی وابسته بود که در جای نخست داشت.
منابع
عکس شاخص. بالا بردن بخش چهره یکی از پیکرههای رامسس دوم در جریان بازسازی معبد ابوسمبل. "Per-Olow" – Per-Olow Anderson (1921-1989)، مالکیت عمومی.


