درناهای کاغذی که ساداکو در شفاخانه ساخت
بخش‌های این نوشته
در موزیم یادبود صلح هیروشیما چند درنای کاغذی نگهداری می‌شوند که ساداکو ساساکی ساخته بود. بعضی از آن‌ها کوچک‌اند و اندازه کاغذ نشان می‌دهد سازنده چگونه از برگه‌های در دسترس استفاده کرده است. آن‌ها در ماه‌هایی ساخته شدند که ساداکو در شفاخانه بستری بود.
ساداکو هنگام بمباران اتمی هیروشیما دو سال داشت. بر اساس شرح شهرداری هیروشیما، او در آن هنگام جراحت آشکاری نداشت و سال‌ها بعد به مکتب می‌رفت. در پاییز ۱۹۵۴، هنگامی که شاگرد صنف ششم بود، نشانه‌های بیماری در او دیده شد. در فبروری سال بعد، پزشکان سرطان خون را تشخیص دادند و او در شفاخانه صلیب سرخ هیروشیما بستری شد.
ساداکو باور داشت ساختن درناهای کاغذی به بهبودی‌اش کمک می‌کند. کاغذها را تا می‌زد و به شکل پرنده درمی‌آورد. او در ۲۵ اکتبر ۱۹۵۵ درگذشت. پرنده‌هایی که اکنون در موزیم‌اند، از همان دوره باقی مانده‌اند. برای روایت زندگی او، نام سازنده و زمان ساخت هر شیء بیشتر از اندازه یا شمار درناها اهمیت دارد.
از کاغذهای شفاخانه تا بنای یادبود
پس از مرگ ساداکو، برای ساخت یادبودی برای کودکانی که در پی بمباران جان باخته بودند کارزاری به راه افتاد. پول لازم از کمک‌هایی فراهم شد که از سراسر جاپان می‌رسید. بنای صلح کودکان در پارک یادبود هیروشیما ساخته شد. داستان ساداکو با سرگذشت این بنا گره خورد و درنا به یکی از چیزهایی تبدیل شد که بازدیدکنندگان برای گذاشتن کنار آن می‌آورند.
تفاوت میان درناهای داخل موزیم و درناهایی که امروز به پارک می‌رسند در سازنده و زمان ساختشان است. گروه نخست ساخته خود ساداکو است. درناهای دیگر را کسانی می‌سازند که قصه را شنیده‌اند و می‌خواهند به یادبود چیزی بیفزایند. شکل مشترک پرنده به هر دو گروه پیوند می‌دهد. برچسب موزیم و تاریخ ساخت، سرگذشت هر نمونه را مشخص می‌کنند.
چیزهایی که می‌شود از خود کاغذ خواند
شهرداری هیروشیما در توضیح یادبود، درنای کاغذی را بخشی از سنت تا زدن کاغذ در جاپان می‌داند. پیوند شکل پرنده با یادبود هیروشیما از راه زندگی ساداکو و کوشش برای ساخت بنا گسترش پیدا کرد. این مسیر را می‌توان از کاغذهای کوچک شفاخانه آغاز کرد، از کسانی که پس از مرگ او کارزار ساخت بنا را راه انداختند گذشت و به کسانی رسید که امروز پرنده کاغذی می‌آورند.
در فهرست موزیم، نام اعضای خانواده ساداکو در کنار مشخصات بعضی درناها به عنوان اهداکننده آمده است. این ثبت مسیر نگهداری شیء را نیز نشان می‌دهد. کاغذی که در شفاخانه تا خورده بود، نزد خانواده ماند و بعد به مجموعه یادبود رسید. نام سازنده و اهداکننده به دو مرحله جدا از سرگذشت یک شیء اشاره دارند.
در عکس‌های موزیم، خطوط تا روی کاغذ هنوز دیده می‌شوند. همان خطوط شکل پرنده را نگه داشته‌اند و امکانی برای دیدن کاری فراهم می‌کنند که ساداکو در روزهای بستری بودنش بارها تکرار کرد.
عکس شاخص. ساداکو ساساکی در کنار برادرش | منبع تصویر | Unknown photographer | Public domain
