یولیانه کوپکه، دختری که پس از سقوط هواپیما راه رود را گرفت

وقتی یولیانه کوپکه قایق را کنار رود دید، مدتی باور نکرد که واقعی است. روزها بود که در جنگل پرو راه می‌رفت و در دو سوی آب، بیشتر درخت و جانور دیده بود. حالا قایقی بسته به ساحل و راه باریکی به یک کلبه پیش رویش بود. در کلبه، موتوری را دید که در پوشش پلاستیکی پیچیده بودند. از خود پرسید صاحبان قایق چه وقت برمی‌گردند. او هفده سال داشت و از روزی که هواپیمای حاملش در جنگل سقوط کرده بود، هنوز با کسی حرف نزده بود.^{۱، ۲}

کوپکه در شرحی که در ۱۹۷۳ از آن روزها نوشت، می‌گوید شب را روی کف کلبه گذراند. به صداهای بیرون گوش می‌داد و منتظر صدای آدم بود. صبح می‌خواست دوباره راه بیفتد. نمی‌دانست قایق از چه وقت آن‌جا مانده است یا کسی در روزهای بعد به سراغ آن می‌آید. باران شدید گرفت و او در کلبه ماند. وقتی سرانجام صدای مردان را شنید، خودش را معرفی کرد و گفت از پرواز لانسا آمده است. کسانی که به کلبه برگشته بودند، از ناپدید شدن هواپیما خبر داشتند.^{۱، ۲}

پرواز کوتاه پیش از کریسمس

پرواز ۵۰۸ شرکت لانسا در ۲۴ دسمبر ۱۹۷۱ از لیما به سوی پوکالپا رفت. یولیانه تازه مکتب را تمام کرده بود. او و مادرش، ماریا کوپکه، می‌خواستند کریسمس را با هانس ویلهلم کوپکه، پدر خانواده، در پانگوانا بگذرانند. ایستگاه پژوهشی پانگوانا را ماریا و هانس ویلهلم سه سال پیش در جنگل بارانی پرو ساخته بودند. ماریا پرنده‌شناس بود و هانس ویلهلم در زمینه جانورشناسی و بوم‌شناسی کار می‌کرد. یولیانه در لیما بزرگ شده بود و بخشی از نوجوانی‌اش را با آنان در جنگل گذرانده بود.^{۱، ۳، ۵، ۷}

یولیانه کنار کلکین هواپیما نشسته بود و مادرش پهلویش بود. در روایت خودش، آغاز پرواز عادی بود. از بالای آند گذشتند و جنگل در دوردست پیدا شد. بعد دید کم شد، باران بر شیشه زد و هواپیما تکان خورد. یولیانه روشنایی آذرخش و سپس شعله‌ای را کنار بال راست به یاد داشت. در لحظه بعد، خود را بیرون هواپیما یافت، در حالی که کمربندش هنوز بسته بود. در روایت ۱۹۷۳، گفته است که هنگام چرخیدن در هوا به شکل تاج درختان نگاه کرد. بعد از آن چیزی به یاد نمی‌آورد تا وقتی که روی زمین چشم باز کرد.^{۱، ۲}

وقتی به خود آمد، ردیفی از سه چوکی وارونه بالای سرش بود. مادرش را در کنارش ندید. از عینک و یکی از کفش‌هایش هم خبری نبود. یکی از چشم‌هایش ورم کرده و پایش زخم برداشته بود. در شرح نزدیک به زمان سانحه، نوشته است که آن شب توان گشتن نداشت و زیر چوکی‌ها ماند. وقتی توانست برخیزد، چند قدم راه می‌رفت و برای آرام شدن سرگیجه می‌ایستاد. در نزدیکی محل افتادنش بسته‌ای پیدا کرد که شیرینی و کیک کریسمس در آن بود. کیک از باران خیس شده بود. شیرینی‌ها را برداشت.^{۱، ۲}

صدای آب در میان درختان

یولیانه در آغاز دنبال مادرش می‌گشت. هنگام حرکت میان شاخه‌ها صدای آب باریکی را شنید. به یاد حرف پدرش افتاد که آبراه‌های کوچک به آبراه‌های بزرگ‌تر می‌رسند و مردم در آن بخش از جنگل در کنار رودها زندگی می‌کنند. به گفته او، میان درختان انبوه، تشخیص جهت دشوار بود، به‌ویژه پس از آن که عینکش را از دست داده بود. جریان آب راهی بود که می‌توانست دنبال کند. بعضی جاها تنه افتاده درخت یا پیچک‌های کنار آب راه را می‌بست و او ناچار می‌شد از داخل آب پیش برود.^{۱، ۲}

صدای موتور هواپیماهای جست‌وجو را هم شنید. از زمین فریاد زد، ولی خودش هیچ‌یک را ندید. به روایت او، تاج درختان چنان به‌هم پیوسته بود که از هوا یافتن آدمی در زیر آن دشوار می‌شد. زمانی هم به بخش‌هایی از هواپیما و شماری از مسافران جان‌باخته رسید. کسی را زنده پیدا نکرد. در گفت‌وگویی سال‌ها بعد، یولیانه به یاد آورد که نزدیک رود بزرگ‌تر صدای پرنده‌ای به نام هوآتزین را شناخت. این پرنده را از زندگی با خانواده‌اش می‌شناخت و می‌دانست که در حاشیه رودهای بزرگ لانه می‌کند.^{۱، ۲}

از شیرینی‌های بسته برای چند روز استفاده کرد. با گذشت روزها، راه رفتن دشوارتر شد. پیچ‌های رود به این معنا بود که چند ساعت حرکت لزوما او را به همان اندازه از محل سقوط دور نمی‌کرد. در جاهایی که مسیر آب را می‌دید، برای پیش رفتن از جریان آن کمک می‌گرفت. در بعضی بخش‌ها جریان آن‌قدر تند بود که دوباره به ساحل برمی‌گشت. در روایت خودش از نیش حشرات، ورم و بدتر شدن زخم‌ها نوشته است. با تمام شدن شیرینی‌ها، در روزهای بعد چیزی برای خوردن پیدا نکرد.^{۱، ۲}

یولیانه پیش از سقوط، بخشی از وقتش را با پدر و مادرش در همان ایستگاه گذرانده بود. در گفت‌وگویی با روزنامه ال کومرسیو در پرو، از حدود یک سال و نیم زندگی با والدین در پانگوانا یاد کرد. او در نوشته ۱۹۷۳ گفته است چیزهایی که از آن سال‌ها به خاطر داشت، در راه رفتن به کارش آمد. در مسیرِ آب، گیاهان و میوه‌هایی می‌دید که نمی‌شناخت و به آن‌ها دست نمی‌زد. فاصله میان درختان و زمین زیر پا نیز برایش اهمیت داشت. چون یک کفش بیشتر نداشت، باید برای گذاشتن هر قدم جای پا را می‌دید یا با چوبی که برداشته بود وارسی می‌کرد.^{۱، ۲، ۹}

کسانی که به کلبه برگشتند

مردانی که به کلبه آمدند، پس از معرفی یولیانه دانستند از کدام پرواز آمده است. خبر جست‌وجوی هواپیما در منطقه رسیده بود. در شرح ۱۹۷۳، یولیانه به یاد آورده است که یکی از آنان گفته بود در یکی از پروازهای جست‌وجو حضور داشته و از هوا چیزی ندیده است. مردان به زخم‌هایش رسیدگی کردند و صبح با قایق او را به پایین رود بردند. رود شبونیا به پاچیتئا می‌ریخت. یولیانه در راه دید که هرچه پایین‌تر می‌روند، جریان آب تندتر می‌شود و راه رفتن در ساحل دشوارتر است. مسیر تا آبادی تورناویستا چند ساعت طول کشید.^{۱، ۷}

در تورناویستا زخم‌هایش را در یک مرکز کوچک صحی پاک کردند. بعد با هواپیمای کوچک او را به مرکزی نزدیک پوکالپا بردند. به روایت خودش، پدرش همان‌جا به دیدنش آمد. یولیانه تنها کسی از ۹۲ سرنشین پرواز بود که زنده به محل درمان رسید. مادرش هم در میان جان‌باختگان بود. او در گفت‌وگو با گاردین گفته است که بعد از نجات بارها از خود پرسید چرا از میان آن همه آدم فقط او برگشته است. در سال‌های بعد، مردم و خبرنگاران از او می‌خواستند قصه سقوط را بازگو کند. او برای مدتی طولانی بیشتر درخواست‌های مصاحبه را رد کرد.^{۱، ۲، ۷}

ایستگاهی که پیش از سقوط ساخته شده بود

پانگوانا در ۱۹۶۸ از قطعه‌ای نزدیک به دو کیلومتر مربع آغاز شد. پژوهشگران می‌خواستند در یک بخش مشخص جنگل، جانوران و گیاهان را ثبت کنند و رابطه آن‌ها را با محیط اطرافشان ببینند. ایستگاه نزدیک رود یویایپیچیس است، یکی از شاخه‌هایی که آبش به پاچیتئا و سپس به آبراه‌های بزرگ‌تر آمازون می‌رسد. ماریا و هانس ویلهلم نام محلی پرنده‌ای را برای ایستگاه انتخاب کردند. در عکس‌های نخستین سال‌ها، کلبه‌هایی با سقف برگ نخل دیده می‌شوند. یک عکس هم یولیانه و مادرش را در قایق چوبی روی همان رود نشان می‌دهد.^{۳، ۴}

یولیانه پس از سانحه به آلمان رفت و در رشته زیست‌شناسی تحصیل کرد. از جنگل پرو فاصله گرفت، اما پژوهش دانشگاهی‌اش او را دوباره به پانگوانا کشاند. در گاه‌شمار ایستگاه، موضوع یکی از پژوهش‌های نخست او رنگ بال پروانه‌هایی است که در روز پرواز می‌کنند. برای پژوهش دکترا، از ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۴ روی بوم‌شناسی خفاش‌های پانگوانا کار کرد. در آن دوره جنگل برای او محل کار میدانی بود، با جانورانی که باید ثبت می‌کرد و پرسش‌هایی که پاسخشان به مشاهده در همان محل بستگی داشت.^{۲، ۳، ۴، ۵}

پژوهشگران پانگوانا در بخش نخست جنگل شبکه‌ای از راه‌های باریک ساختند تا بتوانند در نقاط مشخص به مشاهده برگردند. مجموعه جانورشناسی مونیخ از جنگل بلند، زمین‌های باتلاقی و بخش‌های کنار آب در همان محدوده یاد می‌کند. یک محقق در ایستگاه روی قورباغه‌های برکه‌ای در جنگل کار کرد و پژوهش‌های دیگر به جانورانی پرداختند که در ارتفاع‌ها یا زیستگاه‌های دیگر دیده می‌شوند. بعدها ایستگاه یک قطعه دایمی برای ثبت تغییرات جنگل به شبکه پژوهشی رینفور افزود. ثبت دوباره در جای معین امکان می‌دهد پژوهشگران تغییرات همان بخش جنگل را در گذر زمان ببینند.^{۳، ۱۰}

او در ۱۹۹۸ با ورنر هرتسوگ، فیلم‌ساز آلمانی، به محل سقوط برگشت. فیلم مستند «بال‌های امید» با همراهی خود کوپکه ساخته شد. در آن سفر، او بار دیگر در جنگل از پرواز و جست‌وجوی راه بیرون حرف زد. کوپکه بعدها گفت هرتسوگ به او اجازه می‌داد آن‌طور که خودش به یاد می‌آورد صحبت کند. او در ۲۰۱۱ کتاب خاطراتش را به زبان آلمانی منتشر کرد و نسخه انگلیسی آن با عنوان «وقتی از آسمان افتادم» در ۲۰۱۲ به بازار آمد. در کتاب، از خانواده و سال‌های کودکی‌اش در پرو هم نوشته است.^{۲، ۳، ۵، ۶}

کوپکه که پس از ازدواج نام دیلر را گرفت، در ۲۰۰۰ پس از مرگ پدرش مدیریت پانگوانا را به دست گرفت. مجموعه جانورشناسی ایالتی مونیخ و موزیم تاریخ طبیعی دانشگاه سن‌مارکوس در لیما از ۲۰۰۳ برای پژوهش در این ایستگاه همکاری دارند. پژوهشگران با مجوز اداره جنگل‌داری پرو می‌توانند نمونه‌ها را برای بررسی در لابراتوار گردآوری کنند. در ۲۰۱۱، وزارت محیط زیست پرو پانگوانا را به عنوان منطقه خصوصی حفاظت‌شده به رسمیت شناخت. بنیاد پانگوانا در ۲۰۱۴ به ابتکار یولیانه و همسرش اریش آغاز به کار کرد.^{۳، ۴، ۷، ۸}

در ۲۰۱۹، وزارت خارجه پرو به یولیانه کوپکه برای کار علمی‌اش در آمازون نشان دولتی داد. پژوهش‌های پانگوانا به گردآوری داده‌های طولانی‌مدت درباره جنگل ادامه یافت. ایستگاه گزارش کرده است که در ۲۰۲۳ دکلی برای اندازه‌گیری وضع هوا در بالا و پایین تاج درختان نصب شد. بنیاد در کنار پژوهش، با آبادی‌های بومی آشانی‌نکا در همسایگی ایستگاه کار می‌کند و از برنامه‌های آموزشی پشتیبانی می‌کند. کوپکه در گفت‌وگو با گاردین گفت اگر آن پرواز سقوط نمی‌کرد شاید باز هم مانند والدینش زیست‌شناس می‌شد، اما رابطه‌اش با جنگل به این اندازه نزدیک نمی‌بود.^{۲، ۳، ۷، ۸}

منابع و اعتبار عکس‌ها

1. روایت اول‌شخص یولیانه کوپکه، چاپ ۱۹۷۳، آرشیو وینگز آو هوپ.
2. گفت‌وگوی یولیانه کوپکه با گاردین در ۲۰۲۴.
3. پیشینه، گاه‌شمار و اسناد ایستگاه پانگوانا.
4. مجموعه جانورشناسی ایالتی مونیخ، پروژه پانگوانا و همکاری پژوهشی با پرو.
5. «وقتی از آسمان افتادم»، خاطرات یولیانه کوپکه، صفحه ناشر.
6. پرونده مستند «بال‌های امید» در فیلم‌پورتال آلمان.
7. مقاله دانشگاه ملی تروخیو درباره زندگی و پژوهش کوپکه.
8. بنیاد پانگوانا و برنامه‌های حفاظت و پژوهش.
9. گفت‌وگوی یولیانه کوپکه با روزنامه ال کومرسیو در پرو.
10. شرح زیستگاه‌ها و راه‌های پژوهشی پانگوانا، مجموعه جانورشناسی ایالتی مونیخ.
11. یولیانه کوپکه هنگام دریافت نشان دولتی پرو، ۳ اپریل ۲۰۱۹. عکس وزارت امور خارجه پرو، ویکی‌مدیا کامنز، با مجوز CC BY-SA 2.0.