جاداو پاینگ، مردی که نهال کاشت و زندگی‌اش به یک جنگل پیوند خورد
بخش‌های این نوشته
جاداو پاینگ می‌گوید دیدن مارهای مرده او را به کاشتن درخت واداشت. سیلاب سال ۱۹۷۹ جانوران را روی زمین ریگی کنار رود براهماپوترا باقی گذاشته بود. وقتی آب عقب نشست، سایه‌ای نبود. در بازگویی او، همین منظره به پرسشی تبدیل شد که سال‌ها دنبالش کرد، آیا می‌شود در این زمین درخت رویاند؟۱
پاسخ پاینگ به شکل نهال‌ها پیدا شد. در آغاز، بامبو کاشت و بعد درخت‌های دیگر را افزود. سال‌ها گذشت و بخشی از زمین ریگی در ایالت آسام هند به جنگلی تبدیل شد که به نام مستعار او «مولای» شناخته می‌شود. در معرفی‌های مختلف، وسعت آن را صدها هکتار نوشته‌اند. آنچه نام او را شناخته کرد، ادامه‌دادن کاری بود که نتیجه‌اش با گذشت زمان دیده شد.۲
زمینی در مسیر رود
پاینگ از جامعه بومی میشینگ در شمال‌شرق هند است. زندگی خانواده‌اش با رود، جابه‌جایی و دامداری پیوند داشت. در گزارشی از نهاد پژوهشی امور قبایل هند، از آسیب سیلاب به محل زندگی خانواده و کوچ آنان یاد شده است. برای او، آب و فرسایش موضوع‌هایی دور از خانه نبودند. تغییر زمین کنار رود، بخشی از تجربه زندگی‌اش بود.۳
براهماپوترا در آسام از میان پهنه‌ای از آبراه‌ها و زمین‌های رسوبی می‌گذرد. جزیره‌ها و زمین‌های ریگی آن، با بالا و پایین رفتن آب تغییر می‌کنند. محل کار پاینگ در همین چشم‌انداز قرار داشت. نهال‌کاری در آن‌جا به مراقبت ادامه‌دار نیاز داشت، در زمینی که سیلاب می‌توانست بخشی از حاصل کار را از بین ببرد.۴
روایت مشهور، معمولاً پاینگ را از همان نخستین نهال تنها نشان می‌دهد. پیشینه کارش با یک طرح جنگل‌کاری نیز ارتباط داشت. گزارش مونگابی ثبت کرده است که در آغاز دهه ۱۹۸۰، اداره جنگل‌داری برای کاشت درخت در آرونا چاپوری طرحی به راه انداخت و پاینگ به‌عنوان کارگر در آن کار کرد.۲
وقتی طرح تمام شد، او ماند
هدف طرح، نهال‌کاری در بخشی از زمین‌های در معرض فرسایش بود. بر پایه گزارش مونگابی، کار طرح پیش از زمان برنامه‌ریزی‌شده متوقف شد. پاینگ پس از رفتن دیگران ماند و به کاشتن و مراقبت از گیاهان ادامه داد.۲
همین ماندن، مسیر زندگی او را از یک کار موقت جدا کرد. در سال‌های بعد، هر نهال به مراقبت نیاز داشت و زمین‌های دیگری هم برای کاشتن در نظر گرفته می‌شد. جنگل از یک روز و یک فصل به وجود نیامد. آنچه بعدها خبرنگاران دیدند، حاصل کار و رشد چند دهه بود.۲
پاینگ در مصاحبه با مجله رین گفته است که جنگل را با کاشتن یک نهال پس از نهال دیگر دنبال کرده بود. نقشه‌ای بزرگ برای شکل نهایی همه درختان نداشت. از میان درخت‌ها، به یکی علاقه ویژه داشت، نهالی که روی تنه خشک شناور در رود یافته و کاشته بود. در گذشت سال‌ها، همان نهال به درخت بزرگی تبدیل شد.۱
درخت‌هایی که تنها نماندند
با بیشترشدن پوشش گیاهی، جانوران نیز به محل آمدند. در گزارش‌های مربوط به مولای، از حضور گوزن‌ها، پرندگان، فیل‌ها و جانوران شکارگر یاد شده است. برای پاینگ، آمدن جانوران نشانه مهمی بود، زمینی که می‌خواست برای موجودات زنده سایه و زیستگاه داشته باشد، حالا از سوی آن‌ها استفاده می‌شد.۵
در معرفی دولتی سرگذشت او نیز بر همین پیوند تأکید شده است، پاینگ درخت کاشت و پس از رشد درخت‌ها، بذر، باد، پرندگان، جانوران و رود در گسترش پوشش گیاهی سهم گرفتند. تعبیر «جنگل یک‌نفره» تلاش طولانی او را برجسته می‌کند. شکل‌گرفتن جنگل، با ادامه کار طبیعت همراه بوده است.۶
جنگل، هزینه هم داشت
حضور جانوران برای مردم اطراف همیشه آسان نبود. گزارش‌ها از آسیب فیل‌ها به کشتزارها و درگیری بر سر حفاظت از محل خبر داده‌اند. پاینگ در میان نیازهای متفاوت قرار داشت، زندگی مردم و دام‌هایشان، و جنگلی که جانوران در آن پناه گرفته بودند. حفاظت از درختان، اکنون با گفت‌وگو و اختلاف در روستاهای اطراف نیز پیوند داشت.۵
او در گفت‌وگوهای خود از خطر شکار غیرقانونی هم سخن گفته است. در مصاحبه سال ۲۰۲۲، کشتن یک کرگدن در سال ۲۰۱۲ را به یاد آورد و گفت برای حفاظت از جانوران از اداره جنگل درخواست کمک کرده بود. درختان قد کشیده بودند، اما زیستگاه همچنان به مراقبت و حفاظت نیاز داشت.۱
سیلاب نیز پایان نیافته بود. پاینگ در گفت‌وگوی سال ۲۰۱۴ گفت آب بخشی از کار را خراب می‌کند و او دوباره می‌کارد. نگهداری جنگل به رسیدگی و جبران آسیب‌ها نیاز داشت.۴
خانواده‌ای که از فروش شیر زندگی می‌کرد
در زندگی روزانه پاینگ، دامداری جای مهمی داشت. او و خانواده‌اش از نگهداری گاو و گاومیش و فروش شیر درآمد به دست می‌آوردند. همسرش بینیتا و فرزندانش در گزارش‌های مربوط به زندگی او حضور دارند. توجه به جنگل، در کنار مسئولیت خانه و تأمین معیشت ادامه پیدا می‌کرد.۳
تحقیق مربوط به جامعه میشینگ، جابه‌جایی خانواده برای آسان‌ترشدن دسترسی کودکان به مکتب را نیز ثبت کرده است. زندگی در نزدیکی جنگل، برای آموزش فرزندان هزینه و دشواری داشت. تصویری که از دور، مردی در میان درختان را نشان می‌داد، در نزدیکی شامل رفت‌وآمد کودکان، فروش شیر و اداره خانواده هم می‌شد.۳
در گزارش سال ۲۰۱۴ روزنامه مینت، خبرنگار با پاینگ زمانی تماس گرفته بود که می‌خواست سوار قایق شود و به محل کارش برود. این رفت‌وآمد، بخشی از زندگی‌اش شده بود. او برای رسیدگی به جایی می‌رفت که نامش با آن شناخته می‌شد، در حالی که خانواده باید زندگی روزانه خود را نیز پیش می‌برد.۴
خبرنگاری که به جنگل رسید
جیتو کالیتا، خبرنگار و نویسنده موضوع‌های حیات‌وحش، در شناساندن پاینگ نقش داشت. او در سال ۲۰۰۹ به محل رفت و بعد درباره جنگل و مردی که از آن مراقبت می‌کرد نوشت. گزارش مینت، رفت‌وآمد کالیتا و آشنایی‌اش با خانواده را شرح می‌دهد. خبر از رسانه محلی آغاز شد و به گزارش‌های گسترده‌تر رسید.۴
در سال‌های بعد، نام پاینگ در برنامه‌های تقدیر و گزارش‌های محیط زیستی مطرح شد. مونگابی از مراسمی در دانشگاه جواهر لعل نهرو در سال ۲۰۱۲ و توجهی نوشت که پس از آن به کار او جلب شد. مردی که بیشتر وقتش را در کنار رود و درختان می‌گذراند، اکنون برای صحبت درباره تجربه‌اش دعوت می‌شد.۵
ویلیام داگلاس مک‌مستر نیز مستند «مرد جنگل» را درباره او ساخت. فلم، کار پاینگ و محیطی را که در آن زندگی می‌کرد به تماشاگران بیرون از آسام رساند. گزارش سال ۲۰۱۴ مونگابی، از نمایش و تقدیر از مستند در برنامه‌های سینمایی یاد می‌کند. دوربین، جایی را نشان می‌داد که بیشتر مردم پیش از آن نامش را نشنیده بودند.۵
از نهال‌کاری تا نشان ملی
در سال ۲۰۱۵، پاینگ نشان پدما شری را دریافت کرد، یکی از نشان‌های مهم غیرنظامی هند. دولت در معرفی سرگذشت او، سال‌های مراقبت از جنگل و سهمش در حفاظت از طبیعت را برجسته کرده است. تقدیر رسمی، نام مولای را به بیرون از گزارش‌های محلی برد و پاینگ را به چهره‌ای شناخته‌شده‌تر تبدیل کرد.۶
بعدتر از او برای گفت‌وگو با شاگردان و دانشجویان نیز دعوت شد. در جولای ۲۰۲۳، در برنامه یک مرکز آموزش مدیریت در شیلونگ حضور یافت. گزارش رسمی وزارت آموزش هند می‌گوید او بر شناخت تنوع زیستی و آموختن کاشت و نگهداری درخت به کودکان تأکید کرد. در همان برنامه، دانشجویان در نهال‌کاری شرکت کردند.۷
برای او، آموزش درخت‌کاری با مراقبت پس از کاشت ارتباط داشت. در سخنان ثبت‌شده آن برنامه، کودکان کسانی بودند که می‌توانستند این کار را در زندگی خود ادامه دهند. تجربه مولای، از محل یک جنگل به موضوعی در آموزش عمومی رسیده بود. توجه به نتیجه چند دهه کار، به پرسش از کسانی وصل می‌شد که قرار بود پس از او مراقب طبیعت باشند.۷
در میان درخت‌ها، سال‌ها بعد
عکس‌های این نوشته در جنوری ۲۰۲۶ در جنگل مولای گرفته شده‌اند. در یکی، پاینگ میان پوشش سبز دیده می‌شود و در دیگری با آتول لاهکار گفت‌وگو می‌کند. آن زمین ریگی در تصویرهای سال‌های بعد، به جای درختان و شاخ‌وبرگ‌ها شناخته می‌شود. فاصله میان دو تصویر، با دهه‌ها کاشتن و رسیدگی پر شده است.
پاینگ از نهالی یاد می‌کند که روی تنه شناور پیدا کرد. آن را کاشت و بزرگ‌شدنش را دید. درخت هنوز برایش مهم است.۱
تصویر شاخص، پرتره پاینگ در جنگل مولای در جدی ۱۴۰۴ است. عکاس JyotiPN، منبع عکس، مجوز بازنشر.
منابع و یادداشت‌های پژوهش
- ریتوراج فوکان، مصاحبه با پاینگ در مجله رین، اگست ۲۰۲۲. آغاز نهال‌کاری، درخت محبوب او و خطر شکار غیرقانونی.
- اپوروا جوشی، مونگابی، نوامبر ۲۰۱۴. سابقه طرح دولتی، کار پاینگ در آن و ادامه نگهداری و کاشت پس از توقف طرح.
- آرشیف پژوهشی وزارت امور قبایل هند، گزارش زندگی و تجربه پاینگ، پیشینه جامعه میشینگ، دامداری و جابه‌جایی خانواده برای آموزش کودکان.
- سانجوکتا شارما، مینت، اپریل ۲۰۱۴. گفت‌وگو با پاینگ، خبرنگار محلی و فیلم‌ساز، نگهداری جنگل و زندگی روزانه.
- اپوروا جوشی، بخش دوم گزارش مونگابی، نوامبر ۲۰۱۴. جانوران، دشواری حفاظت، شناخته‌شدن عمومی و مستند مرد جنگل.
- مجموعه دولتی «من کی بات»، بخش جاداو پاینگ. نشان پدما شری و نقش طبیعت در گسترش جنگل.
- دفتر اطلاع‌رسانی دولت هند، گزارش وزارت آموزش از حضور پاینگ در شیلونگ، جولای ۲۰۲۳.
یادداشت: برآوردهای وسعت جنگل و بعضی تاریخ‌های آغاز طرح در منابع متفاوت است. این نوشته نقش طرح اولیه، کار ادامه‌دار پاینگ و رشد طبیعی جنگل را از یکدیگر جدا کرده است. وضعیت زندگی خانواده در گزارش‌های تاریخی به همان دوره‌ها مربوط است.
