روحالله نیکپا چگونه نخستین مدال المپیک افغانستان را گرفت؟
بخشهای این نوشته

در ۲۰ آگست ۲۰۰۸، روحالله نیکپا برای مدال برنز تکواندو در المپیک پکن روبهروی خوان آنتونیو راموس از اسپانیا ایستاد. این مسابقه در وزن حداکثر ۵۸ کیلوگرام بود. در این وزن، دو ورزشکار در پایان رقابتها صاحب مدال برنز شدند. جدول فدراسیون جهانی تکواندو نتیجه چهار بر یک را به سود نیکپا ثبت کرده است. نتیجه در ردیف همان وزن دیده میشود، اما جای دیگری هم در تاریخ المپیک دارد. مدال برنز آن مسابقه نخستین مدال افغانستان در بازیهای المپیک بود.
راه رسیدن به مسابقه برنز با یک پیروزی یکروزه توضیح داده نمیشود. نیکپا در بخشی از رقابت با گیلرمو پرس از مکسیکو روبهرو شد و دو بر یک باخت. شیوه برگزاری مسابقه به برخی ورزشکاران امکان میداد بعد از باخت همچنان برای برنز رقابت کنند. نیکپا در همین مسیر دوباره به میدان رسید. برای فهمیدن نتیجه، باید جدول کامل را دید. باخت مقابل ورزشکاری که بعدتر طلا گرفت، پیش از رسیدن نیکپا به مسابقه برنز اتفاق افتاد.
از جدول پکن تا استقبال در کابل
پس از پایان رقابت، معنای مدال در افغانستان از محدوده سالن فراتر رفت. بایگانی کمیته بینالمللی المپیک از استقبال صدها نفر هنگام بازگشت او و همراهانش به کابل خبر داده است. در پکن، نتیجه با وزن، نام حریف و امتیاز ثبت شد. در کابل، همان دستاورد به عنوان نخستین مدال کشور شناخته شد. فاصله میان دو صحنه نشان میدهد که یک رقابت در جدول وزن میتواند معنای دیگری در تاریخ ورزش یک کشور پیدا کند.

افغانستان از ۱۹۳۶ در المپیک شرکت کرده بود. در هفتاد سال میان نخستین حضور و پکن، هیاتهای مختلف به بازیها رفتند. نیکپا نخستین کسی بود که به نام افغانستان مدال گرفت. او در المپیک لندن ۲۰۱۲ هم در وزن حداکثر ۶۸ کیلوگرام به برنز دست یافت. برای دنبال کردن کارنامه او، مدال پکن و مدال لندن باید با وزن و سال جداگانه خوانده شوند.
رقابت تعیینکننده در پکن در یک روز برگزار شد. تاریخ افغانستان در جدول المپیک با همان عدد چهار بر یک نقطه تازهای پیدا کرد. برای کسانی که در کابل به استقبال رفتند، نخستین مدال چیزی فراتر از نتیجه یک مبارزه بود. کشور برای نخستین بار نام یک ورزشکار خود را در فهرست مدالآوران المپیک میدید.
منابع
- فدراسیون جهانی تکواندو و ثبت نتایج مسابقههای پکن ۲۰۰۸
- کمیته بینالمللی المپیک و گزارش نخستین مدال افغانستان و استقبال از روحالله نیکپا
- المپیدیا و کارنامه روحالله نیکپا در المپیکهای پکن و لندن
عکس شاخص. روحالله نیکپا در یک برنامه جوانان افغانستان در کابل، ۲۰۱۲. USAID Afghanistan، مالکیت عمومی.


