چگونه دستخط دورژاک به اجرای سمفونی «از دنیای نو» در نیویارک رسید؟

بخشهای این نوشته
آنتونین دورژاک در پایان دستنویس سمفونی نهم تاریخ ۲۴ می ۱۸۹۳ را گذاشت. او در آن زمان در نیویارک زندگی میکرد و سرپرستی کنسرواتوار ملی موسیقی را به عهده داشت. نتهای سازهای مختلف در دستنویس زیر هم قرار گرفته بودند. این ترتیب امکان میداد کسی که نسخه کامل را میخواند بداند در یک لحظه چه سازهایی همزمان مینوازند. تا اجرای قطعه، بخشهای مربوط به هر نوازنده باید از روی همان نوشته آماده میشدند.
دورژاک پیش از سفر به امریکا در سرزمین چک آهنگهای ارکستری نوشته بود. در محیط تازه، با موسیقیدانان و گونههای دیگری از آواز آشنا شد. هری برلی، شاگرد کنسرواتوار، از کسانی بود که آوازهای روحانی افریقاییتباران امریکا را برای او خواند. دورژاک در گفتوگوهای آن دوره از ظرفیت آوازهای ریشهدار در امریکا برای آهنگسازی سخن گفت. در سمفونی، او این تجربه را با دانشی پیوند داد که از نوشتن برای ارکستر داشت.
یک ملودی و سازهای دیگر
در بخش آهسته، ساز کور انگلیسی ملودیای را مینوازد که با همراهی دیگر سازها شنیده میشود. ورق نت این بخش برای رهبر ارکستر نشان میدهد که ملودی در کجا برجسته میشود و سازهای دیگر در چه بخشهایی همراهی میکنند. در تالار، شنونده همزمان نتیجه کار نوازندگان را میشنود. فرق میان نقشها از بلندی صدا، رنگ ساز و زمان شروع هر جمله پیدا میشود.

ارکستر فیلارمونیک نیویارک نخستین اجراهای اثر را در دسمبر ۱۸۹۳ در کارنگیهال انجام داد. گزارشهای دوره از اجرای بعد از ظهر پانزدهم دسمبر و کنسرت شانزدهم یاد میکنند. آنتون زایدل رهبر ارکستر بود. نسخهای که آهنگساز به دست خود نوشته بود امروز در مجموعه موزیم ملی چک نگهداری میشود. برای رسیدن به این دو نوبت، دستنویس از صفحهای که آهنگساز به پایان برده بود به نتهایی برای استفاده در تمرین و اجرا رسید.
تصویر صفحه نخست دستنویس نشان میدهد که دورژاک چگونه اثر را برای خواننده معرفی کرده بود. به هنگام اجرا، مخاطب به جای دیدن خطوط نت، حرکت سازها را از راه صدا دنبال میکرد. فاصله میان تاریخ پایان دستنویس و اجرای دسمبر، دورهای بود که در آن نوشته باید به کاری مشترک برای گروهی از نوازندگان تبدیل میشد. سمفونی برای نخستین شنوندگان نیویارک در پایان همین مسیر شکل شنیدنی پیدا کرد.
منابع
- انجمن میراث دورژاک در امریکا و تاریخ پایان دستنویس سمفونی
- گزارش تاریخی اجرای سمفونی از آرشیف برنامههای ارکستر بوستون
- فهرست موزیم ملی چک و ثبت دستنویس سمفونی نهم
عکس شاخص. آنتونین دورژاک و خانواده و دوستانش در نیویارک، ۱۸۹۳. Photographer's original name unknown، مالکیت عمومی.


