چرا نخستین صدای ارگ هالبرشتات پس از ماهها سکوت شنیده شد؟

بخشهای این نوشته
در ۵ سپتمبر ۲۰۰۱، همزمان با سالگرد تولد جان کیج، اجرای قطعهای از او در کلیسای سن بورخاردی هالبرشتات آلمان آغاز شد. در لحظه آغاز، حاضران صدای نت تازهای نشنیدند. بخش اول اجرا سکوت بود. برگزارکنندگان تصمیم گرفته بودند زمان قطعه را چنان گسترده بگیرند که رسیدن به نخستین صدا بیش از یک سال طول بکشد. به همین دلیل، آغاز رسمی اجرا و نخستین صدای ارگ در دو تاریخ جدا ثبت شدند.
کیج برای اثر دستور «تا جای ممکن آهسته» را گذاشته بود. این عبارت درباره شتاب اجرا تصمیمی را برای نوازنده و برگزارکننده باز میگذاشت. در هالبرشتات، گروهی آن را در اندازهای تفسیر کرد که چندین نسل را در بر میگیرد. مدت طرح ۶۳۹ سال تعیین شد. انتخاب با تاریخ ارگ هالبرشتات پیوند داده شد. برای انجام اجرا، ساز و محل باید بتوانند در زمان توقفهای دراز همچنان آماده بمانند.
یک صدا در زمانی طولانی
در فبروری ۲۰۰۳، نخستین صدا در برنامه هالبرشتات شنیده شد. در این اجرا، بخشی از صدا میتواند برای مدتی بسیار بیشتر از یک کنسرت معمول بماند. تغییر نت در تاریخ تعیینشده انجام میشود و مسئولان باید وضع ارگ و جریان هوا را در میان تغییرها پیگیری کنند. کار هم به تصمیم هنری درباره مدت مربوط است و هم به مراقبت از ساز در ساختمانی که مردم در آن میتوانند برای شنیدن حاضر شوند.

اگر کسی در میانه یک دوره به کلیسا برود، ممکن است همان صدایی را بشنود که هنگام دیدار پیشین به گوش رسیده بود. کسانی که در روز تغییر میآیند، میتوانند لحظه اضافه یا برداشته شدن بخشی از صدا را دنبال کنند. برای یک اجرای طولانی، شنونده معمولی همه قطعه را در یک نشست نمیشنود. بخشی را تجربه میکند که در روز و ساعت دیدارش در جریان است.
تاریخ آغاز نشان میدهد که سکوت هم در برنامه زمان مشخص دارد. وقتی ساز در فبروری ۲۰۰۳ صدا داد، مرحلهای پایان یافته بود که از سپتمبر ۲۰۰۱ جریان داشت. برای کسی که تنها لحظه آمدن نت را میدید، انتظار طولانی پیش از آن در اسناد برنامه ثبت شده بود. در هالبرشتات، همان فاصله از آغاز تا صدا به یکی از بخشهای اصلی تجربه اثر تبدیل شد.
منابع
عکس شاخص. ارگ پروژه اجرای آهسته جان کیج در هالبرشتات. Wikipedia-ce، مالکیت عمومی.


