وقتی اوتیس روی سکوی بالابر ایستاد و طناب بریده شد
بخشهای این نوشته

در نمایشگاه صنعتی نیویارک در میانه دهه ۱۸۵۰، الیشا گریوز اوتیس روی سکویی ایستاد که با طناب بالا برده شده بود. در آزمونی که به نام او مانده، طناب را بریدند. سکو پس از حرکت کوتاه از پایین رفتن باز ماند. تماشاگران میتوانستند آنچه را که در یک نقشه فنی توضیح داده میشد در اندازه واقعی ببینند. قطع شدن طناب به معنی پایین رفتن بیمانع سکو نبود.
پیش از آن نیز برای جابهجایی بار و مردم میان طبقهها از بالابر استفاده میشد. بالا بردن سکو یک کار بود و جلوگیری از سقوط آن در صورت از دست رفتن کشش طناب کار دیگری. در سازوکار اوتیس، وقتی طناب کشیده بود، اجزای بازدارنده از جای گیر کردن فاصله داشتند. با از میان رفتن کشش، سازوکار به بخشهای کناری درگیر میشد و حرکت سکو را محدود میکرد. برای آزمون، به بالا بردن سکو تا ارتفاعی نیاز بود که اثر درگیری دیده شود.
آزمون در برابر مردم
نمایش در قصر بلورین نیویارک به شکل قابل فهمی صورت گرفت. اوتیس روی همان سکویی قرار داشت که میخواست کار آن را نشان بدهد. پس از قطع طناب، تماشاگران میتوانستند ببینند دستگاه چگونه بار را روی ریلها نگه داشته است. در روایتهای تاریخی جزئیات نمایش یکسان نیست، ولی مطلب ثبتشده در تاریخ بالابر این است که سازوکار بازدارنده در صورت از کار افتادن طناب نشان داده شد.

سازندگان بالابر برای کاربرد مسافری به چند بخش دیگر هم نیاز داشتند. حرکت آرام، درها، کنترل و شیوه توقف در طبقهها همه بر استفاده از ساختمان اثر میگذاشتند. حفاظت خودکار در جریان یکی از خرابیهای محتمل، بخش مهمی از این مجموعه بود. در سالهای بعد، بالابرهای مسافری وارد ساختمانهای تجارتی شدند و بالا رفتن به طبقههای بیشتر را برای کاربران آسان کردند.
نمایش اوتیس به دورهای تعلق داشت که مردم هنوز باید درباره کاربرد عملی یک وسیله تازه در ساختمان قانع میشدند. در آن صحنه، ارزش سازوکار زمانی دیده شد که بخش اصلی بالا بردن سکو از کار افتاد. حرکت کوتاه سکو و توقف آن، نتیجهای بود که جمعیت میتوانست با چشم دنبال کند. همان چند لحظه نشان میداد چرا در تاریخ بالابر، وسیله بلند کردن و وسیله جلوگیری از سقوط باید با هم بررسی شوند.
منابع
- مطالعه تاریخ فناوری بالابر در مجموعه پژوهشهای اسمیتسونین
- سند تاریخی شرکت اوتیس درباره نمایش و سامانه ایمنی
عکس شاخص. تصویر تاریخی نمایش بالابر اوتیس در قصر بلورین نیویارک. عکاس ناشناس، مالکیت عمومی.


