تانی آده‌وومی، شاگردی که از سرپناه نیویارک به قهرمانی شطرنج رسید

وحید پیمان۲۰ عقرب ۱۴۰۵۱۰ دقیقه خواندن

در دور آخر مسابقات شطرنج مکاتب ایالت نیویارک در مارچ ۲۰۱۹، تانی آده‌وومی پنج بازی قبلی‌اش را برده بود. شاون مارتینز، مربی‌اش، حساب کرده بود که مساوی هم می‌تواند برای قهرمانی کافی باشد. پیش از بازی به او گفت اگر موقعیت برابر بود، برای بردن بیش از اندازه خطر نکند. تانی در گفت‌وگو با رادیوی عمومی امریکا به یاد آورد که در جریان بازی اشتباهی کرد و نگران شد ببازد. پیشنهاد مساوی داد و حریف پذیرفت. مارتینز بعدتر در تلویزیون گفت تانی به اتاق برگشت و ساده گفت: «مربی شاون، مساوی کردم.» مربی به او گفت که همین نتیجه قهرمانش کرده است.^{۱، ۲، ۳}

تانی هشت سال داشت. قهرمانی‌اش در بخش کودکستان تا صنف سوم بود و فدراسیون شطرنج امریکا نتیجه او را پنج‌ونیم امتیاز از شش بازی ثبت کرد. در روز مسابقه، او و خانواده‌اش در یک سرپناه موقت در نیویارک زندگی می‌کردند. حدود یک سال پیش، برای پیوستن به باشگاه شطرنج مکتب، مادرش نوشته بود که خانواده توان پرداخت حق عضویت را ندارد. مربیان هزینه را بخشیدند. چند هفته بعد از قهرمانی، آن ایمیل و تصمیمی که در پی آن گرفته شد، در گزارش‌ها کنار نتیجه مسابقه آمدند.^{۱، ۴، ۵}

از چاپخانه ابوجا تا سرپناه نیویارک

پدرش، کایوده آده‌وومی، در ابوجا چاپخانه داشت. در مصاحبه با رادیوی عمومی امریکا گفت در دسامبر ۲۰۱۵ چند مرد به محل کارش آمدند و سفارش چاپ پوستر دادند. وقتی فایل را دید، فهمید نوشته آن خشونت علیه مسیحیان را تبلیغ می‌کند. کایوده، که خودش مسیحی بود، سفارش را انجام نداد. به روایت خانواده، مدتی بعد مردانی به خانه‌شان آمدند و وقتی پدر در سفر کاری بود، مادر تانی، اولوواتویین، را تهدید کردند. تانی و برادر بزرگ‌ترش آستین در آن لحظه خواب بودند. این صحنه را سال‌ها بعد پدر و مادرش، در مصاحبه‌ای در نیویارک، شرح دادند.^{۲، ۵}

خانواده نخست به بخش دیگری از نایجریا رفت. به گفته پدر و مادر، نگرانی از خطر ادامه داشت و در جون ۲۰۱۷ از کشور بیرون شدند. در نیویارک با فیلیپ فالایی، کشیش نایجریایی، آشنا شدند. او برای مدتی در زیرزمین خانه‌اش به آنان جا داد و کمک کرد با اداره خدمات بی‌خانمان‌های شهر تماس بگیرند. سپس برای خانواده در یک سرپناه موقت در منهتن جا پیدا شد. رادیوی عمومی امریکا به نقل از خانواده گزارش داد که در آن ساختمان، اتاق پدر و مادر و محل خواب دو پسر در دو طبقه جدا بود. تانی و آستین در یک مکتب دولتی نزدیک محل اقامت شامل شدند.^{۲، ۴، ۵}

اجازه ورود به باشگاه

مکتب شماره ۱۱۶ منهتن برنامه شطرنج داشت. تانی از مادرش خواست اجازه بدهد در باشگاه بازی کند. از مکتب نیز یادداشتی آمد که علاقه‌اش را به بازی توضیح می‌داد. هنگام ثبت‌نام، اولوواتویین دید که باید هزینه بپردازند. او در پیامی به مسئولان باشگاه نوشت که خانواده در سرپناه زندگی می‌کند و پرداخت آن مبلغ برای‌شان ممکن نیست. در روایت فدراسیون شطرنج امریکا، این پیام به مربیان فرصت داد راهی برای ثبت‌نامش پیدا کنند. شاون مارتینز و راسل ماکوفسکی از کسانی بودند که در مکتب با او کار کردند. تانی به جلسات باشگاه راه یافت و بعد در مسابقه‌هایی شرکت کرد که برای بازیکنان امتیاز رسمی ثبت می‌کردند.^{۲، ۴، ۵}

ساختمان مکتب دولتی شماره ۱۱۶ در منهتن — مکتب مری لیندلی موری، شماره ۱۱۶ منهتن، در ۱۰ اپریل ۲۰۱۱. تانی چند سال بعد در باشگاه شطرنج همین مکتب بازی کرد. عکس جیم هندرسن، CC0 1.0. اندازه تصویر برای وب تغییر یافته است.

برنامه تمرین به ساعت‌های مکتب محدود نبود. او شب‌ها با کمپیوتر بازی می‌کرد و مسئله‌های شطرنج حل می‌کرد. شنبه‌ها در یک جلسه رایگان سه‌ساعته در هارلم شرکت می‌کرد. مربی‌اش در مصاحبه با سی‌ان‌ان گفت امتیاز تانی در نخستین مسابقه‌ای که به یاد دارد ۱۰۵ بود. حدود یک سال بعد، امتیازش به حوالی ۱۵۰۰ رسیده بود. مارتینز سرعت پیشرفتش را در کنار شیوه تمرینش توضیح داد. تانی از روی کتاب و بازی‌های ثبت‌شده کار می‌کرد، موقعیت‌های مختلف را دوباره می‌دید و برای پیدا کردن حرکت بعدی وقت می‌گذاشت. وقتی از خودش پرسیدند چه چیز شطرنج را دوست دارد، پاسخ کوتاهش این بود: «فکر کردن عمیق.»^{۲، ۳، ۴}

او در آغاز مسابقات ایالتی ۲۰۱۹ بر اساس امتیاز در جایگاه هشتم قرار داشت. در گزارش فدراسیون، امتیاز بازیکنان صدر جدول بیش از دویست واحد بالاتر از او بود. بازی دور چهارمش در برابر مایلو کانگ ثبت شده است. تانی با مهره‌های سیاه بازی کرد. در میانه بازی وزیرها از صفحه بیرون رفتند و مسابقه پس از آن هم ادامه یافت. فدراسیون نتیجه را برد تانی ثبت کرد. در پنج دور نخست، همین بردها او را به جایی رساندند که می‌توانست با یک مساوی در دور آخر به تنهایی در صدر بایستد. به همین دلیل، وقتی از اتاق مسابقه برگشت، خبر مساوی برای مربیان خبر قهرمانی بود.^{۱، ۳}

اولوواتویین زمان انتظار برای نتیجه دور آخر را در گفت‌وگوی سی‌ان‌ان به یاد آورد. گفت وقتی پسرش بعد از حدود ده یا پانزده دقیقه برگشت، برایش روشن نبود که چه شده است. مربی هم انتظار نداشت تانی آن‌قدر زود از اتاق بیرون بیاید. بعد از آن‌که نتیجه روشن شد، صدای شادی جمع بالا رفت. در همان برنامه، وقتی از تانی درباره احساسش پس از اعلام نتیجه پرسیدند، گفت در همان حال که خوشحال و هیجان‌زده بود، احساس آرامش هم داشت. چند روز پس از مسابقه، او با همان جام بزرگ در کنار مادر و مربی‌اش به برنامه آمده بود.^{۲، ۳}

جام، خانه و پرونده‌ای که هنوز باز بود

پس از مسابقه، نیکولاس کریستف، ستون‌نویس نیویارک تایمز، درباره قهرمانی و زندگی خانواده در سرپناه نوشت. مربیان از پیش صفحه‌ای برای جمع‌آوری کمک ساخته بودند. به گفته رادیوی عمومی امریکا، پس از نشر گزارش، تماس‌ها و پیشنهادهای کمک از راه رسید و فردی داوطلب شد کرایه یک سال آپارتمان را بپردازد. خانواده از سرپناه به خانه‌ای نزدیک مکتب رفت. در گزارش فدراسیون آمده که بخشی از پاسخ خانواده به این کمک‌ها ایجاد بنیادی برای حمایت از مهاجران افریقایی بود. خانواده بعدتر در کتاب «نام من تانی است» نیز از زندگی در نایجریا، رفتن به نیویارک و سال‌های نخست شطرنج نوشت.^{۲، ۴، ۶}

کریستف در گزارش بعدی خود از نخستین دیدار خانواده با آپارتمان نو نوشت. خانه هنوز خالی بود. تانی پس از دیدن آشپزخانه گفت دلش برای غذای مادرش تنگ شده است. چند مکتب خصوصی به او پیشنهاد کمک‌هزینه دادند. خانواده تصمیم گرفت که او دوره ابتدایی را در همان مکتب ۱۱۶ به پایان برساند. اولوواتویین در دیدار با مدیر مکتب از اعتمادی گفت که مسئولان به پسرش نشان داده بودند. پیشنهادهای دیگری هم رسیده بود. خبرنگار سی‌بی‌اس نوشت که هنگام مصاحبه با خانواده، وکیلی تماس گرفت و گفت حاضر است بدون دریافت دستمزد پرونده پناهندگی‌شان را دنبال کند.^{۱۵، ۱۶}

در ماه می ۲۰۱۹، برگزارکنندگان جشنواره ترایبکا نام تانی را میان تقدیرشدگان برنامه نوآوری خود آوردند. در تصویر ثبت‌شده از برنامه، او هنگام گرفتن جایزه در کنار پدرش ایستاده و پدر دست می‌زند. آن زمان، از قهرمانی مکتب چند هفته گذشته بود. جایزه ترایبکا از برنامه‌ای می‌آمد که بیرون از مسابقات رسمی شطرنج برگزار می‌شد. تانی هم‌زمان به تمرین و شرکت در رقابت‌ها ادامه داد. سال بعد، مسابقه ایالتی مکاتب به دلیل همه‌گیری کرونا لغو شد و او فرصت دفاع از عنوانش را در آن دوره پیدا نکرد.^{۲، ۷، ۸}

در می ۲۰۲۱، تانی در مسابقه باشگاه شطرنج فیرفیلد کانتی در برابر بازیکنانی با تجربه بیشتر قرار گرفت. فدراسیون ثبت کرد که در آن رقابت دو بازیکن رده «کارشناس»، یک استاد و یک استاد بین‌المللی را شکست داد. امتیازش از مرز ۲۲۰۰ گذشت و در ده‌سالگی عنوان استاد ملی را به دست آورد. این عنوان بر اساس امتیاز فدراسیون امریکا ثبت شد. نزدیک به یک سال و نیم دیگر طول کشید تا خانواده درباره درخواست پناهندگی‌اش خبر بگیرد. در دسامبر ۲۰۲۲، پدر تانی به سی‌بی‌اس تأیید کرد که درخواست پذیرفته شده است و گفت این تصمیم راه شرکت پسرش در رقابت‌های بین‌المللی را باز می‌کند.^{۹، ۱۰}

در گزارشی که فدراسیون بعد از مسابقه فیرفیلد منتشر کرد، سن تانی در روز عبور از حد نصاب استاد ملی ده سال و هفت ماه و بیست‌وهشت روز ثبت شده است. او در آن زمان بیست‌وهشتمین بازیکن جوانی بود که در فهرست فدراسیون به این سطح رسیده بود. پدرش در گفت‌وگوی دسامبر ۲۰۲۲ درباره فرصت سفر و بازی در خارج از امریکا حرف زد. تا آن زمان تانی در رقابت‌های رده سنی امریکای شمالی هم شرکت کرده و در ۲۰۲۱ مقام نخست گروه زیر دوازده سال را به دست آورده بود. سی‌بی‌اس این نتیجه را در کنار خبر پذیرش خانواده ثبت کرد.^{۹، ۱۰}

از مسابقات مکاتب تا بازی با استادان

در ۲۰۲۴، تانی در سیزده‌سالگی وارد مسابقات قهرمانی زیر شانزده‌سال امریکا شد. هشت بازیکن دعوت شده بودند و هر بازیکن با هفت نفر دیگر روبه‌رو شد. او شش امتیاز از هفت بازی به دست آورد و اول شد. در ۲۰۲۵ هم با همین مجموع و بدون باخت قهرمان شد. در این فاصله، رقابت‌های دیگری را برای گرفتن عنوان استاد بین‌المللی دنبال کرد. فدراسیون گزارش داد که او آخرین نتیجه لازم از مسابقات را در فبروری ۲۰۲۴ در تگزاس ثبت کرد و در آن زمان هنوز باید به حد نصاب امتیاز بین‌المللی می‌رسید. در گزارش مسابقه سنت لوئیس در مارچ ۲۰۲۶، همان فدراسیون از او با عنوان استاد بین‌المللی یاد کرد.^{۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴}

در سنت لوئیس، تانی شش امتیاز از نه بازی گرفت و با چند نفر دیگر در جایگاه چهارم ایستاد. نتیجه‌اش یکی از عملکردهایی بود که برای دریافت عنوان استاد بزرگ به حساب می‌آید. در ۲۰۱۹ هم نام او با نتیجه‌ای در جدول مسابقه ثبت شده بود، اما آن روز نتیجه مربوط به بازی‌های شاگردان خردسال بود و مارتینز باید برایش توضیح می‌داد که یک مساوی چه اثری در جدول دارد. در سنت لوئیس، گزارش فدراسیون از رقابتی میان استادان و بازیکنان باسابقه حرف می‌زد. میان این دو مسابقه، تانی از باشگاهی که حق عضویتش را بخشیده بود تا مسابقاتی رسیده بود که نتیجه یک بازی در آن می‌توانست در مسیر گرفتن عنوان بین‌المللی‌اش اثر بگذارد.^{۱، ۳، ۱۴}

در نوشته‌ها جست‌وجو کنید

تانی آده‌وومی، شاگردی که از سرپناه نیویارک به قهرمانی شطرنج رسید

از چاپخانه ابوجا تا سرپناه نیویارک

اجازه ورود به باشگاه

جام، خانه و پرونده‌ای که هنوز باز بود

از مسابقات مکاتب تا بازی با استادان

منابع و اعتبار عکس‌ها

دیدگاه‌تان را بنویسید لغو پاسخ

ابزارها

از چاپخانه ابوجا تا سرپناه نیویارک

اجازه ورود به باشگاه

جام، خانه و پرونده‌ای که هنوز باز بود

از مسابقات مکاتب تا بازی با استادان

منابع و اعتبار عکس‌ها

دیدگاه‌تان را بنویسید لغو پاسخ

نوشته‌های مرتبط